Uzaktan eğitim programlarının paydaş görüşlerine göre değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, uzaktan eğitim programlarında verilen eğitimin niteliğini, uzaktan eğitim alanındaki paydaşların (koordinatör- öğretmen- öğrenci- alan uzmanı- hizmet sağlayıcı) görüşleri çerçevesinde değerlendirmektir. Bu amaç kapsamında; 1. Paydaşların uzaktan eğitim programlarının niteliğini nasıl değerlendirdikleri; 2. Paydaşların uzaktan eğitim programlarının uygulanmasına ilişkin karşılaştıkları problemlerin neler olduğu; 3. Paydaşlara göre uzaktan eğitim programlarında nasıl bir yapılandırmaya gidilmesi gerektiği soruları; görüşme, değerlendirme rubriği ve memnuniyet anketi aracılığıyla araştırılmıştır. Bu çalışmada karma araştırma yöntemlerinden, yakınsayan paralel karma yöntem deseni kullanılmıştır. Uzaktan eğitim sistemi incelenecek üniversitelerin belirlenmesinde amaçlı örnekleme çeşitlerinden ölçüt örnekleme; görüşme yapılacak kişilerin belirlenmesinde amaçlı örnekleme türlerinden kartopu örnekleme tercih edilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda paydaşlarla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ise, on altı akreditasyon kuruluşunun uzaktan eğitim için yayınladıkları kalite standartları incelenerek Uzaktan Eğitim Programlarını Değerlendirme Rubriği oluşturulmuş, bu rubrik aracılığıyla paydaşların uzaktan eğitim programları hakkındaki değerlendirmeleri alınmıştır. Ayrıca beşli likert türü hazırlanan öğrenci memnuniyet anketi 533 uzaktan eğitim öğrencisine uygulanmış ve bu anketten elde edilen veriler yorumlanmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde, uzaktan eğitim programlarında öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerinin geliştirilmesine katkı sağlanmaması, öğretmen-öğrenci etkileşiminin yetersiz kalması, farklı öğrenme yöntemlerinin sunulmaması, ders içeriğinin uzaktan eğitime uygun şekilde tasarlanmaması, dezavantajlı gruplara yönelik özel bir strateji geliştirilmemesi, öğrencilerin sanal kütüphane gibi çevrimiçi öğrenme kaynaklarına erişememesi, materyallerin uzaktan eğitime uygun şekilde tasarlanmaması, öğrenci memnuniyetinin ve destek hizmetlerinin düzenli olarak değerlendirilmemesi, alternatif ölçme- değerlendirme yöntemlerinin yeterince kullanılmaması, bilgi hırsızlığı ve diğer yasa dışı eylemleri kontrol eden yöntemlerin kullanılmaması, derslerin ve sınav istatistiklerinin düzenli aralıklarla etkililik açısından değerlendirilmemesi gibi pek çok problemin yaşandığı anlaşılmıştır. Uzaktan eğitim programlarının yeniden yapılandırılması veya düzenlenmesi gerektiği belirtilmiş, akreditasyonun gerekliliğine vurgu yapılmıştır. Teknoloji merkezli zihniyetin yerine uzaktan eğitimin felsefesine ve dijital içeriğe odaklanılması gerektiği belirtilmiş, YÖK mevzuatında önemli düzenlemelerin yapılması gerekliliğinin altı çizilmiştir.