Deniz yapılarında sismik tasarım ve Derince Limanı örneği

Abstract

17 Ağustos 1999 tarihinde Gölcük merkezli 7.4 büyüklüğünde meydana gelen "Doğu Marmara Depremi" can kaybının yanı sıra ülke ekonomisini de etkileyecek büyüklükte yapısal hasarlara neden olmuştur. Bu çalışmada, öncelikle yanaşma yapılan projelendirme kriterleri özetlenmiş, sismik tasarım kriterleri ele alınmış ve Derince Limanında meydana gelen hasarlar değerlendirilmiştir. Böylece bu limandaki hasar nedenleri bulunmaya çalışılmıştır. Hasarlar yapıların genel vaziyet planlan ve geoteknik durumları dikkate alınarak özetlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca bu çalışmada körfez bölgesinin jeolojik ve hidrodinamik yapısı izah edilmiştir. Derince Limanı bloklu yanaşma yapılan 1997 deprem şartnamesinden önce tasarlanmış ve deprem bölge katsayıları Doğu Marmara depremi yer ivmesine göre düşük alınmıştır. Bu durum güvenliklerin küçük olmasına neden olmuştur. O halde zemin şartlan ve yapı tipi ile tasarım kriterleri deniz yapılarının depreme karşı sismik performanslarım etkilemiştir. Bu durumda Doğu Marmara depreminin bu çalışmada özetlenen deniz yapılan hasar durumları da dikkate alınarak, 1997 deprem şartnamesindeki katsayılara göre gelecekte planlanacak ve inşa edilecek yapıların projelendirmeleri gerekmektedir. Bu amaçla deniz yapılan için bir şartnameye ihtiyaç duyulduğu açıktır. Ağırlık tipi blok rıhtımlar genellikle düşey deplasman yerine denize doğru yatay deplasman yapmışlardır, bunun nedeni ise geri dolgularında kullanılan zemin dolgu malzemesi kalitesi ve sırnaşmadır. Ayrıca bu tip yapıların, deprem katsayılarının küçük alınarak tasarlanmış olmaları kaymaya karşı güvenirliklerinin küçük olmasına neden olmuştur. Çalışmanın amacı ülkemizi acıya boğan bu depremden mümkün olduğunca azla ders alabilmektir. Böylece ileride meydana gelebilecek depremlere karşı daha hazırlıklı olabilecek ve en az zararla bu afetten kurtulabilecek tasarımlara esas teşkil etmektir.