Şekil hafızalı metal esaslı malzemelerin sürünme özelliklerinin incelenmesi

Abstract

Şekil hafızalı alaşımlar, akıllı malzemelerin bir alt ürün grubu olup akıllı malzemeler içinde endüstriyel ürün olarak yaygın kullanım alanına sahiptir. NiTi şekil hafızalı alaşımlar, düşük sıcaklıktaki martenzit fazında deformasyona maruz kaldıklarında, daha önceden tanımlanmış orijinal şekillerini, yüksek sıcaklıktaki östenit fazında geri kazanabilen malzemelerdir. Tıp ve mühendislik uygulamalarında kullanılan şekil hafızalı veya süperelastik NiTi alaşımları mamül ve yarı mamül haline gelinceye kadar ekstrüzyon, dövme ve sıcak haddeleme gibi birçok termomekanik işlem sürecinden geçerler. NiTi alaşımlarının üretim proseslerinde maruz kaldıkları sıcaklıklarda ki davranışları araştırmacıların ilgisini çekmiştir. Çalışmada NiTi şekil hafızalı alaşımının 575-650°C sıcaklık ve 11.4-16.8N çekme kuvvetleri arasındaki sürünme özellikleri incelenmiş ve elde edilen sonuçlar alaşıma ait gerilme sabiti ile aktivasyon enerjisi hesaplanarak sonuçlar önceki çalışmalara da atıfta bulunularak değerlendirilmiştir. Oluşan yapısal değişikler ise SEM analizleri ile irdelenmiştir.