Öğretmen görüşlerine göre okul müdürlerinin karmaşık sistemlerde liderlik davranışları

Abstract

Değişimin son derece hızlı yaşandığı günümüzde, küreselleşmenin de etkisiyle değişim, belirsizlik, öngörülemezlik, süreklilik, öğrenme, yaratıcılık ve uyum sağlama gibi olgular, örgütleri etkilemektedir. Örgütlerin yaşamlarını sürdürebilmeleri açısından örgüt yöneticilerinin bu olguların sonuçlarına hazırlıklı olmaları, değişen çevrenin bir parçası olmaları gerekmektedir. Değişen toplumsal ihtiyaçları karşılamak adına eğitim örgütlerinin kendilerini yenileyebilmeleri, bunun için de okulun lideri olarak kabul edilen yöneticilerinin ihtiyaç duyulan yenilenmeye işlevsel şekilde cevap verebilmek adına yeni liderlik yaklaşımlarına açık olmaları gerekmektedir. Bu bağlamda karmaşık sistem liderliği, okul yöneticilerine yeni bir bakış açısı sunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, öğretmen görüşlerine göre ilköğretim okulu müdürlerinin karmaşık sistem liderliği davranışlarını gösterme düzeylerini belirlemektir. Araştırma tarama modelindedir. Araştırmanın çalışma grubu, 2013-2014 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Bahçelievler ilçesindeki ilköğretim okullarında görev yapmakta olan 328 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "Okul Müdürlerinin Karmaşık Sistem Liderliği Özelliklerine İlişkin Öğretmen Algıları" ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın verilerinin çözümlenmesinde aritmetik ortalama ( ), standart sapma (SS), t testi, tek yönlü varyans analizi (One Way Anova), Kruskal Wallis H-Testi ve Mann Whitney U testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular incelendiğinde araştırmaya katılan okullarda görev yapan yöneticilerin gösterdiği karmaşık uyum sağlayıcı sistemlerde liderlik düzeylerinin ortalamalarının orta, yöneticilerin gösterilmesini sağladığı liderlik davranışları düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Karmaşık sistem liderliğinin boyutları arasındaki ilişkinin "Korelasyon Analizi" ile incelenmesi sonucunda okul müdürünün gösterdiği ve gösterilmesini sağladığı karmaşık uyum sağlayıcı sistem liderliği davranışı arasında anlamlı ilişki ortaya çıkmıştır. Buna göre okul müdürlerinin kendilerinin gösterdiği karmaşık uyum sağlayıcı sistem liderliği davranışları arttıkça, gösterilmesini sağladığı davranışlar da artmaktadır.