Demokrat Parti döneminde uygulanan kültür politikalarının Türk makam müziğine yansımaları

Abstract

"Demokrat Parti Döneminde Uygulanan Kültür Politikalarının Türk Makam Müziğine Yansımaları" isimli bu çalışmada, 1950-1960 yılları arasına tekabül eden Demokrat Parti döneminin; Devlet Radyoları, dinî müzik ve gazino alanları üzerinden Türk makam müziğine etkilerinin, Parti politikaları da göz önünde bulundurularak incelenmesi amaçlanmıştır. Siyaset bilimi açısından sıkça işlenmiş Demokrat Parti dönemi siyasî iktidarının uyguladığı kültür politikalarının Türk makam müziğine etkileri ilk kez bu çalışmada incelenmiştir. Çalışmada ilgili dönemde Radyolardaki makamsal müzik yayınlarının nasıl düzenlendiği; Demokrat Parti'nin merkez sağ yaklaşımı ile tekke temelli bir tür olan dinî müziğin radyolarda ve kamuda nasıl şekillendiği ve Demokrat Parti'nin liberal politikalarından gazino kültürünün nasıl etkilendiği sorularına cevap aranmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve verilerin analizi şeklinde yürütülmüştür. Çalışmanın birinci bölümünde Demokrat Parti döneminde etkisi çokça hissedilen, temeli Osmanlı Devleti'ne kadar götürülebilecek Batılılaşma hareketleri ve bu hareketlerin erken Cumhuriyet döneminin temel kültür politikası hâline gelişi anlatılmıştır. İkinci bölümde Türkiye Cumhuriyeti siyasî tarihinde 1946 yılında başlayan çok partili hayata geçiş sürecinin ardından 1950 yılında Demokrat Parti'nin tek partili döneme son vererek iktidara gelişi ve Parti'nin kültür politikaları incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Demokrat Parti döneminde Türk makam müziğinin temel icra alanlarını oluşturan Devlet Radyoları, kamuda dinî müzik alanı ve gazinoların Demokrat Parti'nin uyguladığı politikalar ile nasıl şekillendiği irdelenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre 1950-1960 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti iktidar partisi olan Demokrat Parti'nin, genel olarak sanat alanında bir serbesti yarattığı, ancak dolaylı yoldan uyguladığı politikalar ile dinî müzik icrası alanında olumlu; Radyo ve gazinolarda icra edilen makam müziği repertuvarının popüler olana doğru basitleştirilmesi açısından ise Türk makam müziğinin olumsuz olarak şekillenmesine yol açtığı görülmüştür.