Yeşilüzümlü Beldesi geleneksel yerleşim dokusunun incelenmesi ve koruma yaklaşımları

Abstract

Muğla ili, Fethiye ilçesine bağlı Yeşilüzümlü Beldesi, Fethiye merkeze 17 km uzaklıkta, Geyran Dağının eteklerinde ve deniz seviyesinden 500 m yükseklikte bir ovada yer almaktadır. Tarihi geçmişi M.Ö. 3000 yıllarına uzanan Kadyanda (Cadyanda) antik şehrinin 9 km kuzeyinde yer alan yerleşim, antik dönemde Likya Devleti sınırları içerisinde yer almıştır. Ancak yerleşimin günümüz sınırları içinde ayakta kalan, kültür mirası niteliğindeki yapıları, Selçuklu, Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemine aittir. Bu çalışma kapsamında, bölgenin tarihi, fiziki ve sosyal verileri incelenerek beldenin korunması gerekli geleneksel yerleşim dokusu sınırları tespit edilmiştir. Çalışma alanında bulunan her geleneksel yapı için yapılan tespit ve analizlerin sonucunda bölgenin geleneksel mimari biçimlenişi ortaya konulmuştur. Bölgedeki yapıların günümüz yaşam koşullarına cevap verememesi ile ortaya çıkan koruma sorunları ele alınıp fiziki ve sosyal çevrenin geleneksel özellikleri göz önünde bulundurularak koruma önerileri geliştirilmeye çalışılmıştır. Mevcut geleneksel dokunun korunması, sağlıklaştırılması gibi önerilerin yanında yeni yapılaşma koşulları için de temel yaklaşımlar tanımlanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, yerleşimin özgün karakterini oluşturan geleneksel kültür mirası ögelerini belirlemek ve bu değerlerin yerleşimi temsil etmekle birlikte çağdaş yaşama artı değer olarak katılmasıdır.