Etkinlik ölçümünde bir araç olarak veri zarflama analizi ve hızlı tüketim sektöründe bir uygulama

Abstract

Bu tez çalışmasının temel amacı, organizasyonlardaki çeşitli karar verme birimlerinin, hedef çıktılarını ve hedef çıktılarını üretirken kullandıkları kaynakları tespit etmek ve bu kaynakların, çıktıları üretmede ne derece etkin kullanıldığını veri zarflama analizi ile ölçmektir. Bu doğrultuda uygulama aşamasında bir hızlı tüketim ürünleri üreticisinin ticari müşterilerine yaptığı satışlar incelenmiştir. Araştırma şu iki soruya cevap aramaktadır; “Ticari müşterilere yapılan satış ve kullanılan girdilere göre en etkin satış yapılan ticari müşteri hangisidir?” ve “Sürecin etkin yürütülmesi için mevcut satış korunarak girdiler ne düzeyde azaltılabilir?”. Uygulama için, ticari müşterilerine ait verilerinden yararlanılan bir hızlı tüketim firması, veri zarflama analizi sonucunda elde edilen çıktılar ile süreçlerini etkin yürütemediği müşterilerini görebilecek ve etkinsizliğe neden olan konularda düzeltici aksiyonlar alabilecektir. Diğer yöntemlere karşı çok sayıda avantajı olan veri zarflama analizi, bu çalışmada başarılı bir araç olarak önerilmiştir. Analiz girdi odaklı yapılmış olup, incelenen birimlerin ölçeklerinin de göz önünde bulundurulduğu BCC yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonucunda en etkin olarak belirlenen karar verme birimi baz alınarak etkin olmayan karar verme birimlerine girdi kullanımı tavsiyelerinde bulunulmuştur.