Akademisyenlerin sanal kaytarma davranışlarının iş stresine etkisinin kuşaklar teorisi üzerinden incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı akademisyenlerin kuşaklarına göre iş stresi ve sanal kaytarma düzeylerinin incelenmesinin yanı sıra akademisyenlerin sanal kaytarma davranışlarının iş stresi üzerindeki etkisini, kuşaklar teorisi üzerinden incelemektir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye’de çeşitli üniversitelerde görev yapan 383 akademisyene kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak ulaşılmış ve veriler toplanmıştır. Anket formunun ilk kısmında sanal kaytarma öncülleri, Örücü ve Yıldız (2014) tarafından geliştirilen 14 soruluk sanal kaytarma ölçeği, House ve Rizzo (1972) tarafından geliştirilen ve Efeoğlu (2006) tarafından Türkçe’ye uyarlanan 7 soruluk iş stresi ölçeği ve son kısımda çeşitli demografik sorular yer almaktadır. Araştırmada toplanan veriler üzerinde frekans analizleri, doğrulayıcı faktör analizi, güvenilirlik analizi, normallik testleri, korelasyon analizi ve Kruskal Wallis H ve Mann-Whitney U testleri uygulanmıştır. Araştırma kapsamında, akademisyenlerin sanal kaytarma düzeyleri iş stresini etkilemektedir hipotezi öne sürülmüş ve araştırma sonuçları incelendiğinde akademisyenlerin sanal kaytarma düzeylerinin iş stresini etkilemediği belirlenmiştir. Sanal kaytarma ve iş stresi düzeylerinin, sanal kaytarma öncülleri ve demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadıklarının tespiti amacıyla gerçekleştirilen analizler sonucunda; akademisyenlerin daha çok önemsiz sanal kaytarma davranışları sergiledikleri, sanal kaytarma ve iş stresi düzeylerinin ise ortalama değerin altında olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Y kuşağına mensup akademisyenlerin X kuşağına mensup akademisyenlere göre iş stresi ve sanal kaytarma düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın akademisyenler üzerinde gerçekleştirilmiş olması, sanal kaytarma, iş stresi ve kuşaklar teorisi değişkenlerinin bir arada kullanılması çalışmanın mevcut diğer çalışmalardan farklılığını ortaya koymaktadır.