Trafik sayımlarından O-D matrisi elde etme yöntemleri

Abstract

Kent içi ulaştırma planlamasında yolculukların başlangıç ve bitiş noktalarına ait matris (O-D matrisi), planlama aşamasının temel verilerinden biridir. Bugüne kadar O-D matrisini elde etmek için değişik yöntemler kullanılmıştır. Araştırmacılar, bu yöntemlerin yüksek maliyetli olması, çalışma hassasiyeti gerektirmesi sebebi ile yeni yöntemler bulmaya yönelmişlerdir. Bu nedenle, düşük maliyetli yapay O-D tahmin teknikleri arayışı başlamıştır. Yeni tekniklerin temelinde yatan düşünceye göre, bir yol ağı üzerinde belli kesitlerde yapılan trafik sayımlarından elde edilen yolculuk sayıları ile geçmiş çalışmalardan elde edilen yolculuk sayıları arasındaki fark, bazı parametrelerin kalibrasyonunda kullanılır. Bu yaklaşım esas alınarak trafik sayımlarından O-D matrisi elde etme fikri oluşmuş ve bunu elde etmek için değişik yöntemler önerilmiştir. Bu tekniklerde mevcut trafik hacim değerleri, en olası O-D yolculuk matrislerini oluşturmak için kullanılır. Bu tez çalışmasında da O-D matrislerinin elde edilmesine yönelik farklı yaklaşımlar ve teknikler incelenmiş, bunlara ait model ve eşitliklerin örnek bir yol ağı üzerinde sayısal olarak test edilip tanıtılması amaçlanmıştır. Bu konuda bugüne kadar bir çok yöntem önerilmiş, bu yöntemler arasında, maksimum entropi tekniklerine dayanan statik O-D problemlerinin çözümü için önerilen modeller ayrıntılı olarak incelenmiştir.