Banka birleşmeleri kuramsal yaklaşım ve Türkiye örneklemesi

Abstract

Faaliyet alanlarından bağımsız olarak tüm şirketler büyümek ve pazardan daha çok pay almak amacını güderler. Firmaların büyümek ve pazar payını artırmak için kullandıkları araçlardan biri de birleşme stratejisi gütmektir. Firmaların birleşmeler yolu ile ulaşmak istedikleri sonucun sinerji etkisi yaratmak olduğu bilinmektedir. Çalışmada birleşme kavramının teorik çerçevesi, banka birleşmelerinin nedenleri incelenerek ele alınmış daha sonra, Türk bankacılık sektöründe son dönemde yaşanan gelişmeler ile devir ve birleşmeleri özendirici hukuki değişiklikler üzerinde durulmuştur. Ayrıca, birleşmelerin başarısızlıkla sonuçlanma sebebi olarak ortaya çıkan, planlama ve organizasyon eksikliklerine odaklanılarak, asıl amaç olan sinerji yaratımının sağlanma koşullarının tanımlanması yapılmış ve finansal kurumların değerlemesine ilişkin farklılıklar açıklanarak, banka birleşmelerinde kullanılması uygun bir değerleme modelinin seçiminin gerekliliği üzerinde durulmuştur. Çalışmayı bir uygulama denemesi ile desteklemek amacıyla, Türk bankacılık sektöründe yaşanması muhtemel bir birleşme gerçekleştirilmiş ve birleşme sonucunda elde edilen sinerji ve kaynakları değerlendirilmiştir. Sinerjinin varlığından söz edebilmek için, birleşme sonrası oluşan firma değerinin, birleşme öncesi ayrı ayrı işletilen firmaların değerinin toplamından daha büyük olması gerekmektedir. Ancak unutulmamalıdır ki, sinerji bu değer artışının sürekliliğini ve birleşmeden doğan firmanın daha karlı olması ve daha hızlı büyümesi anlamını da içermektedir. Birleşmeler hedef/ortak seçiminden başlayan ve titizlikle ele alınması gereken bir işlemler bütünüdür. Prosesin tüm noktalarının gerekli ölçekte ve öncelikte dikkatlice yürütülmesinin, birleşmelerin ana hedefi olan sinerji yaratımını kolaylaştırmakta ve hatta garanti etmekte olduğu araştırmalarla ispat edilmiş bir gerçektir. Ülkemiz bankacılık sektöründe de, dünya ekonomisindeki gelişmeler paralelinde ve yaşanan son ekonomik krizlerin etkisiyle, devir ve birleşmelerin artarak devam etmesi ve daha global bir boyut kazanması beklenmektedir.