İzmir ve civarı deprem risk analizi ve deprem yükleri altında istinat duvarı incelemeleri

Abstract

Tüm doğa olaylarında olduğu gibi depremlerde zaman, yer ve büyüklük bakımından belirsizlik gösteren olaylardır. Depremler sırasında mühendislik yapılarının ve doğal zemin tabakalarının hasar görmesi dolayısıyla büyük maddi ve manevi kayıplar ve felaketler meydana gelir. Depremlerin zamanı, yeri ve büyüklüğü ve diğer özellikleri önceden kestirilememekle birlikte bölgelerin sismik potansiyelleri yani faylanma mekanizmaları, zemin koşulları olası deprem özellikleri belirlenebilmektedir. Yapıların projelendirilmesinde kullanılacak deprem parametreleri olasılık ve istatistik yöntemlere dayanan yaklaşımlarla belirlenmektedir. Bu çalışmada sürekli hareket halinde bulunan levhaların meydana getirdiği jeolojik oluşumlar, levha tektoniği teorisi ile açıklanmıştır. Daha sonra deprem konusu, oluşum mekanizması, faylar, deprem parametreleri, depremlerin birbirlerini tetiklemesi ve depremlerin sebep olduğu hasarlar irdelenmiştir. Bu bölümde ayrıca Türkiye'nin ve teze konu olan İzmir yöresinin depremsellik özellikleri incelenmiştir. Bir sonraki bölümde istinat yapıları genel olarak irdelenmiş, bu yapılara etki edecek toprak basınçları anlatılmıştır. Yukarıda bahsi geçen konuları takiben sismik tehlike analizi konusu incelenmiştir. Teorik anlatımlardan sonra İzmir yöresinde 1900-1999 yılları arasındaki 99 sene içinde meydana gelen büyüklüğü 4'ten fazla olan depremler göz önüne alınarak analizler yapılmıştır. Gumbel Risk olasılığı metodu kullanılarak yapılan analizlerde, çeşitli risk olasılıkları ve episantr uzaklıkları için maksimum magnitüd, ivme, hız ve deplasman tahminleri yapılmıştır. Bulunan ivme değerleri ile Mononobe - Okabe yöntemi kullanılarak istinat duvarlarında deprem halinde oluşacak toprak basınçları hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalarda deprem yükünün risk olasılıkları, içsel sürtünme açısı, episantr uzaklıkları ve duvar yüksekliği ile değişimleri grafikler halinde verilmiştir.