The effects of countries’ income levels on obesity: A panel data approach

Abstract

Obezite ve onunla ilişkili hastalıklar dünya genelindeki ölümlerin yaklaşık %60’ının nedenidir ve ülkelerin morbidite ve mortalite oranlarında büyük artışlara neden olmaktadır. Obezite probleminin tüm dünyada yıldan yıla artış gösterdiği gözlenmektedir. Bu sebeple obezite ve nedenleri üzerine yapılan çalışmalar önem kazanmıştır. Bu çalışmanın amacı, gelirin yetişkinlerde obezite hastalığı üzerindeki etkisini tahmin etmektir. Çalışmamızda obezitenin tanımı yapılmış, oluşum nedenlerinden, insan sağlığına ve ülke ekonomilerine etkilerinden bahsedilmiştir. 19752016 dönemine a it WHO ve World Bank verileri kullanılarak panel veri analiz yöntemi uygulanmıştır. Analiz 4 grup için ayrı ayrı yapılmıştır. Birinci grup 189 ülkeyi içeren tüm dünya ülkeleridir. Ülkelerin gelir durumlarının, yetişkinlerde obezite ve gelir ilişkisini ne şekilde etkilediğini belirlemek amacıyla bu ülkeler World Bank gelir gruplarına göre gruplandırılmıştır ve düşük gelirli, orta gelirli ve yüksek gelirli ülke grupları için analiz tekrarlanmıştır. Bağımlı değişken olarak WHO üzerinden alınan yetişkinlerde obezite prevelansı verisi kullanılmıştır. Çalışmamızın ilgi değişkeni kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasıladır. Yetişkin obezitesi üzerine etkisi olduğu düşünülen şehirleşme, eğitim, endüstriyel istihdam ve sağlık harcamaları değişkenleri modele kontrol değişkenleri olarak eklenmiştir. Bu değişkenlerin verileri World Bank üzerinden alınmıştır. Yapılan ekonometrik testler sonucu, tüm gruplar için, Driscoll-Kraay dirençli standart hatalar ile sabit etkiler modelinin uygulanmasına karar verilmiştir. Çalışmamızın sonuçlarına göre gelir artışının, hem tüm dünya ülkelerinde hem de düşük, orta ve yüksek gelirli ülke gruplarında, yetişkin obezitesini arttırıcı etki gösterdiği tespit edilmiştir.