Kalıp deformasyonlarının plastik enjeksiyon parçaların ölçü ve biçim tamlığı üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Abstract

Plastiklerin hafiflik, kolay işlenebilirlik, korozyona karşı dayanıklılık, iyi elektrik ve ısı yalıtkanlığı, boyanabilirlik özellikleri otomotiv, uçak, elektrik, elektronik, ev aletleri gibi sanayinin bir çok dalında kullanımının yaygınlaşmasına neden olmaktadır. Günümüz imalat teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak, plastik enjeksiyon parçalarının ölçü ve biçim tamlığının önemini giderek artırmaktadır. Sanayi firmalarının birbirleriyle rekabet edebilmeleri bahsinde, maliyet azaltıcı çalışmalar ön planda yerlerini almaktadır. Bu nedenle, hassas ölçü ve biçim tamlığındaki parçalar ile kısa sürede projeler devreye alınmak istenmektedir. Bu çalışmada plastik parçaların ölçü ve biçim tamlığına etki eden faktörlerden elastik deformasyonlar incelenmiştir. Elastik deformasyonlar incelenirken plaka deformasyonları ve kalıp lokma deformasyonları olmak üzere iki ayrı konu başlığına ayrılmıştır. Elastik deformasyonlara ergiyiğin akışının, proses penceresinin, kalıp tasarımının ve parça tasarımının etkileri ortaya konarak elastik deformasyonların hesaplanma metotları çeşitlendirilerek açıklanmıştır. Bunun akabinde önleyici kalıp ve parça tasarımları hakkında ayrıntılı bilgilere yer verilmiştir. Bu güne kadar olan literatür çalışmalarında otomotiv sektöründeki gibi karmaşık serbest yüzey geometrilerinden oluşan parçaların kalıpları hakkında bir çalışmanın olmadığı göz önünde bulundurularak, tez çalışmasının sonunda dört adet plastik enjeksiyon kalıbının elastik deformasyonları incelenmiştir. Analizlerde kalıp plaka ve lokma elastik deformasyonları hesaplanmıştır. Çalışmanın sonucunda alınan tasarım önlemlerinin önemi, hammadde seçiminin önemi ortaya konmuştur.