Atıksulardaki sülfat iyonlarının selülozlu ortamda çöktürülmesi

Abstract

Bu çalışmada, indigo boyarmadde içeren tekstil atıksularındaki sülfat iyonlarının kimyasal çöktürme yöntemiyle giderilmesinde ortamdaki selülozun etkisi incelenmiştir. Tekstil boyamacılığında kullanılan indigo boyarmaddesinin (CiöH^OoNo) sud kostikli ortamda sodyum hidrosülfîtle (NaoS^O^ indirgenmesi sonunda Na^SC^ ve Na2S03 oluşmaktadır. Na^SOs daha sonra oksidasyonla Na2S04'a dönüşmektedir. Böylece boyama sonrasında tekstil atıksuyuna yüksek oranda sülfat iyonları karışmaktadır. Boyama işlemi öncesinde pamuklu doku sud kostik çözeltisiyle muamele edilmekte ve böylece atıksuya selüloz da geçmektedir. Atıksulardaki sülfat tuzlan, betonarme kanalizasyon sistemlerinde geniş hacimli etringit (3CaO.Al203.3CaS04.31H20) oluşturarak önemli zararlar meydana getirirler. Bunun yanında sülfatların bakteriler yardımıyla bozunmasıyla oluşan maddeler de korozyona ve kokuya neden olmaktadır. Bu zararlı etkilerinden dolayı atıksulardaki sülfat konsantrasyonu İSKİ standartlarına göre 1700 mg/1 ile sınırlandırılmıştır. Sülfatın kireçle çöktürülmesinde ortamdaki selülozun etkisi deneysel çalışmalarla incelenmiş ve selüloz maddesinin, sülfatın kireçle CaSÜ4 olarak çöktürülmesinde olumsuz olarak etki ettiği görülmüştür.