Historiyografik bir sorunsal olarak: "Türk evi" (1928-1995)

Abstract

Tez kapsamında, Türkiye'deki en erken vernaküler konut metni örneklerinden başlayarak 1928-1995 tarih aralığında yazılmış bir grup metnin yapısı analiz edilmiştir. Seçilen metinlerde öncelikle, "Türk evi" adı verilen, bilindik mimarlık söyleminin arka planında yatan nedenler irdelenmeye çalışılmıştır. Türkiye'nin arka planında, Tanzimat döneminden başlayarak 1950'lere dek geçen süreçte Türk mimarlığı, ülkede hakim olan siyasi atmosfer ve ideolojilerle paralel olarak üretim yapmıştır. "Türk Evi" metinlerinin yazılmaya başlandığı 1928-1950 tarih aralığında, Erken Cumhuriyet Dönemi Türkiyesi'nden başlayan bir süreçte, "Türk evi" adı altında "milli" bir kategori yaratılmıştır. 1960'lı yıllardan sonra yazılmış metinlerde ise artık "Türk Evi" kavramının inşaatı tamamlanmış, "Türk evi"nin varlığından kimsenin kuşkusu kalmamıştır.Tez araştırması süresince, "Batılılaşma/modernleşme" kavramlarıyla lenen "değişim/dönüşüm" taleplerinin mimarlıkta bir "kimlik ikilemi"ne yol açtığı görülmüştür. Bu çalışma ise bunun nasıl bir tarihyazım sorunsalı olduğuna ilişkin ipuçları barındırmaktadır.Erken Cumhuriyet dönemi aydınının milliyetçiliği nerede aradığı ya da "vernaküler" mimarlığın Cumhuriyet'in içinde nasıl konumlandırıldığı gibi sorunsallara farklı açılımlar getirebilmek amaçlanmıştır.