Üniversite öğrencilerinin gelişmeleri kaçırma korkusu düzeyleri üzerinde duygusal zekâ ve kişilik özelliklerinin yordayıcı rolü

Abstract

Araştırma kapsamında incelenen Gelişmeleri Kaçırma Korkusu, kişinin, diğerlerinin deneyimliyor olduğu tatminkar yaşantılardan kendisinin mahrum kaldığını düşündüğü ve bunun getirdiği kaygı ve korku olarak tanımlanmakta ve bu araştırmanın amacı da duygusal zekâ ve kişilik özelliklerinin gelişmeleri kaçırma korkusu üzerindeki yordayıcı rolünü incelemektir. Araştırmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 472 kadın, 92 erkek olmak üzere 564 öğrenciye ulaşılmıştır. Katılımcılar, Kişisel Bilgi Formu, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği, Duygusal Zekâ Özelliği Ölçeği-Kısa Formu ve Sıfatlara Dayalı Kişilik Testini cevaplamışlardır. Veriler, ilişkisel tarama modeline göre ve çoklu doğrusal regresyon analizi, bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, duygusal zekâ ve gelişmeleri kaçırma korkusu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanırken, nevrotizm ve deneyime açıklık boyutları ile de anlamı düzeyde pozitif yönlü bir ilişkisi olduğu görülmüştür. Regresyon sonuçları, gelişmeleri kaçırma korkusu ile sorumluluk, dışa dönüklük ve yumuşak başlılık boyutlar arasında anlamlı bir ilişki olmadığını göstermiştir. Katılımcıların gelişmeleri kaçırma korkusu düzeylerinin cinsiyet, sınıf düzeyi ve romantik ilişki durumuna göre farklılaşmadığı görülürken, sosyal medyayı kullanma sürelerine göre anlamlı derecede farklılaştığı görülmüştür. Araştırma sonuçları ışığında, üniversite ilgili birimleri tarafından öğrencilerin aktif olmaları beklenen üniversite hayatlarında gerçek yaşamda deneyimleyebilecekleri aktivite alanları oluşturulmasıyla fiziksel sosyal ve duygusal anlamda daha sağlıklı bir süreç geçirmelerine vurgu yapılmakla beraber duygusal zekâ gelişimine katkıda bulunabilecek çalışmaların erken eğitim düzeylerinden itibaren başlatılması önerilmektedir. Deneyimledikleri gelişmeleri kaçırma korkusunun yol açabileceği olumsuzluklar konusunda farkındalık çalışmaları yapılması ve ilişkili olan sosyal medya kullanımının sıklığının kontrolüne yönelik bilişsel ve davranışsal müdahaleler gerekebileceği için okul psikolojik danışma birimlerinin bu konuya yönelik destek çalışmaları yapmaları önerilmektedir.