Doğu Makedonya sözlü geleneğinde masallar üzerine bir inceleme

Abstract

Balkan yarımadasının önemli bir ülkesi olan Makedonya, içinde farklı etnik grupların yaşadığı bir yerleşim yeridir. Bağımsızlığını yeni kazanmış olan ülke, Osmanlı İmparatorluğu döneminde birçok kültürel değerin oluşmasına ve günümüze kadar süregelmesine şahitlik etmiştir. Halkların ifade biçimlerinin önemli bir taşını oluşturan halk anlatıları, bu değerlerin en önde gelenlerindendir. Halk anlatıları halk kültürünün dile yansımış önemli ifade biçimlerindendir. Anlatıların bir türü olarak masal birçok kültürel zenginliği içinde barındırmaktadır. Doğu Makedonya bölgesinde yaşayan Yörük Türklerinden derlenen masallar, bu çalışmanın ana temasını oluşturmaktadır. Güzellik, çirkinlik, iyilik, kötülük, zenginlik, fakirlik, vefa, ihanet vb. gibi konuları içeren masallar, anlatıldıkları bölgelerde zamanla bazı anlatı değişikliğine (bozukluğuna) uğramış olsalar da, eski çağlardan günümüze dek kendilerine has özelliklerini korumuş ve varlıklarını sürdürmüşlerdir. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. İlk üç bölümde çalışma metodu, Balkanlar ve masalların derlendiği bölgeler hakkında bilgilere yer verilmiştir. Dördüncü ve beşinci bölümler masal özellikleri ve derlenen masalların metin hallerini içermektedir. Son bölüm olan sonuç kısmında ise çalışmanın genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır.