Üniversite kampüsleri yerleşim sistemlerinin fiziksel planlamayla olan ilişkisi ve önemi

Abstract

Üniversite kampusu planlamalarında en önemli kararlardan biri kampus yerleşim sisteminin seçimidir. Bu noktada çalışma, Kampus yerleşim sistemlerinin tanıtılması, fiziksel planlama ile arasındaki ilişkinin ortaya konması ve sistem seçiminin önemini vurgulamaya yöneliktir. Kampus planlamalarında sistem seçiminin nasıl yapılması gerektiği, tasarım ve fiziksel planlama sürecine hangi yönlerden katıldığı ve nasıl etkilediği araştırılmıştır. Yöntem olarak, öncelikle konunun daha iyi anlaşılması için üniversite ve kampus kavramları üzerinde durulmuş, kısa tarihçeleri, içerikleri ve planlama süreçleri hakkında bilgi verilmiştir. Yerleşim sistemleri örnekleri ile sunularak bir sınıflamaya gidilmiş, böylece her sistem temel özellikleri ve sağladıkları imkanlar yönünden ortaya konmuştur. Belirlenen amaca yönelik olarak, üniversite planlama süreci ile üniversite kampüsleri yerleşim sistemleri önce ayrı ayrı ele alınmış, daha sonra aralarındaki karşılıklı ilişki ve etkileşime dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Buradan hareketle kampus yerleşim sistemi seçiminin, yapılan her türlü ön çalışmanın sonuçlarına bağlı olarak, saptanan hedefler ve eldeki imkanlar da göz önünde bulundurularak yapılması gereği ortaya çıkmıştır. Bu şekilde seçilecek olan yerleşim sistemi, fiziksel planlama aşamasında kampusun işlevlerinin organizasyonunda, kentle ve yakın çevresi ile kuracağı ilişkinin niteliğinde, belirlenen hedeflere bağlı olarak büyüme ve gelişme ihtiyacının ne şekilde karşılanacağında, mimarinin seçiminde, yapı yoğunluğunun belirlenmesinde, yerleşimin arazi ile uyumunda ve daha pek çok konuda rol oynayacaktır. Görülüyor ki, yerleşim sistemlerinin iyi tanınması, fiziksel planlama ile etkileşiminin saptanması, sahip oldukları özellikler ve kullanım olanakları açısından hangi koşullarda tercih edilmesi gerektiğinin bilinmesi, yapılacak planlamanın bugünkü ve gelecekteki başarısı için önem taşımaktadır. Sonuç olarak, kampus planlamalarında yerleşim sisteminin seçimi, fiziksel planlamanın tüm aşamaları kadar önemli ve etkisi dolaylı yada dolaysız olarak pek çok konuda hissedilen bir karardır.