Otherness in Turkish-Greek relations: Continuity and change in the political discourse (1996-1999)

Abstract

Sosyal bilimlerde, bilhassa Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında, 1990’lı yıllardan başlayarak, disiplinler arası bilimsel çalışmalara hız kazandıran multidisipliner eğilimler sıkça görülmeye başlanmıştır. Bu çok yönlü sistematik yaklaşımlar bilimsel çalışmalara derinlik ve geniş bir analiz sahası sunması bakımından bilim dallarını giderek etkisi altına almıştır. Böylece diğer bilim dallarında da olduğu gibi Uİ’nin de çerçevesi genişlemiş ve çalışma birimi olarak sadece devlet aygıtının veya devlet temelli oluşumların seçilmesi ilkesi terk edilmiştir. Bu süreçte bu çalışmanın da temel dayanağını teşkil eden İnşaacılık, kuramsal tartışmalara bir orta yol sunması bakımından çığır açıcı katkı sağlamıştır; kimlikleri verili ve değişmez olarak değerlendiren ve maddi unsurların analizi ile açıklanamamaları nedeniyle somut bilimsel çalışmaya uygun bulmayan ana akım teoriler ile kimlik çalışmalarını post-modern teorilerin sınırları içine hapseden yaklaşımlara üçüncü bir boyut kazandırmıştır. Bu doktora tezinde yorumsamacı söylem analizi metodu ile Türk ve Yunan Parlamentolarında iktidar ve muhalefet partilerinin üyeleri tarafından gerçekleştirilen konuşmalar karşılaştırmalı bir şekilde incelenmiştir. Çalışma, Türkiye-Yunanistan ilişkilerine en az somut unsurlar kadar etki eden soyut unsurların siyasi olayların algılanması, yorumlanması ve karara bağlanması açısından önemini ortaya koymaktadır. 1996-1999 yılları arasında iki ülke arasında vuku bulan 3 farklı siyasi gelişmenin (sırasıyla savaş, çatışma ve barış hallerinin) incelenmesine dayalı ampirik bulgular şu şekilde sıralanabilir: Birincisi, milli kimlik inşasında eylemlerden daha fazla söylemler etkili olmaktadır. Buna göre, sosyal gerçekliklerin tesisinde ve topluma yayılmasında söylemler ve anlatılar belirleyicidir. İkincisi, biz ve öteki, karşılıklı olarak, sürekli birbirlerini inşa ederler ancak bu inşanın süreklilik ve değişiklik gösteren dizgelerinin fark edilmesi zaman alır. Üçüncüsü, yüzyıllarca kaynaşık bir şekilde yaşamış halkların ayrıştırılmasında kullanılan güçlü ötekileştirmelerde milliyetçilik ve din etkilidir. Dördüncüsü, bir ötekileştirmenin toplumun bütün kesimleri tarafından benimsenebilmesi için iki temel gerekçelendirme yapılmaktadır: Hukuki dayanak bulmak ve/ya tarihsel arka plan oluşturmak. Bu çalışmada, yorumsamacı söylem analizi sonucunda biz/öteki inşasının temel unsurları ve tarafların birbirlerine yönelik kimliksel yaklaşımlarında bir devamlılık veya değişim olup olmadığı ve var olan değişimlerin hangi sebeplerle ortaya çıktığı ele alınmıştır.