Osmanlı Dönemi İstanbul muvakkithaneleri

Abstract

Bu tezin amacı İstanbul'da bulunan mevcut 31 adet muvakkithanenin işlevsel ve mimari yönden incelenerek bugünkü durumlarının tespit edilmesidir. Öncelikle muvakkitliğin ve muvakkithanelerin İslam tarihinde ortaya çıkması ve Osmanlı'dan önceki kurumsallaşma süreci incelenmiştir. Daha sonra Osmanlı devletindeki muvakkitlik kurumunun işleyişi ve Osmanlı mimarlık tarihinde muvakkithanelerin genel özellikleri anlatılmıştır. Çoğunlukla 19. yüzyıla ait mevcut İstanbul Muvakkithanelerinin tek tek mimari özellikleri, muvakkitleri ve muvakkitlerinin kullandıkları güneş saati, usturlab gibi astronomik aletleri, yapıların bugünkü kullanım durumları hakkında fotoğraf ve mimari çizim destekli bilgi verilmiştir. Bu çalışmada Osmanlı Mimarlık Tarihinde belli bir dönem sayısı artan bu muvakkithanelerin Osmanlı Modernleşme sürecinin simgesel bir motifi olarak kullanıldığı savunulmaktadır.