Arboretumların kuruluş nedenlerinin, planlama ilkelerinin ve işlevlerinin örnekler üzerinde irdelenmesi

Abstract

Doğal çevreden hızla uzaklaşıp kendi yapay dünyamızı oluşturmaya çalıştığımız, günümüz yüzyılında şüphe yoktur ki yeşilden uzak, oksijenden mahrum bir ortama doğru sürüklenmekteyiz. Kentleşmenin, sanayileşmenin, kontrolsüz nüfus artışının bu denli yoğun olması, yaşam şartlarının her geçen gün zorlaşması, teknolojik ilerlemelerinin hayatımızı kolaylaştırırken bir yandan da doğal kaynakları yanında götürerek yavaş yavaş tükenmenin eşiğine getirmesi, XXI. Yüzyılın, en önemli sorunlarından birini teşkil etmektedir. Bu durum, tüm dünya insanlarını rahatsız etmekte, yeşile olan özlemini arttırmakta, insanları doğa ile iç içe olabilecekleri mekan arayışlarına itmektedir. Bu nedenle kentin yeşil alan sistemine katkıda bulunacak olan Arboretumlar, kentler için zorunlu bir hal almaktadır. Arboretumların öncelikli amacı, eğitim ve bilimsel araştırmalar yapma olanağı sağlayan belli ilkeler ve kurallar çerçevesinde düzenlenmiş odunsu türlerin sergilendiği canlı ağaç müzeleri olmasıdır. Bu tez çalışmasında, Arboretum kavramı, tarihsel süreç içerisindeki gelişimi, kuruluş nedenleri, planlama ilkeleri ve işlevleri irdelenmiştir. Oluşturulan kavramsal çerçeveden yola çıkılarak Amerika'daki çeşitli Arboretum örnekleri ve İstanbul Üniversitesi Atatürk Arboretumu incelenmiş ve bu inceleme sonuçları değerlendirilmiştir.