İstanbul metropoliten alanında uygulanan konut politikaları ve Levent bölgesine etkilerinin irdelenmesi

Abstract

İstanbul, köklü geçmişi, sosyal, kültürel, ekonomik ve kentsel nitelikleri ile günümüzün dünya metropollerinden biridir. Koloni kenti olarak kurulduğundan beri gelişimini devam ettirmiş, iki imparatorluğa başkentlik yapmıştır. Cumhuriyet'in ilk yıllarında Ankara'nın başkent olması ile bir süre yavaşlama süreci geçirmiştir. Ancak ilerleyen yıllarda, konumu ve barındırdığı özellikler sayesinde ilerlemesini sürdürmüştür. 1950'li yıllarda başlayan kırsaldan büyük şehirlere göç, kentte büyük konut sıkıntıları oluşmasına neden olmuş, göç edenler kentin çeperlerinde gecekondular yaparak konut ihtiyaçlarını karşılamışlardır. Aynı dönemde Emlak Kredi Bankası, Levent Bölgesi'nde sosyal amaçlı konut yerleşmesi yapma kararı almış ve 1947'de ilk Levent Mahallesi'nin planlama çalışmalarına başlanmıştır. Planlama öncesinde dünyadaki benzer oluşumlar yerlerinde incelenmiştir. Ardından projelendirme ve inşa sürecine girilmiştir. Sağladığı imkanlar ve kolaylıklar sebebiyle ilk mahalle yoğun talep görmüş, ardından diğer Levent Mahalleleri yapılmıştır. Zaman ilerledikçe İstanbul kentsel alanında değişimler yaşanmış, kent her yönde büyümeye devam etmiştir. Kentin yayılımı sürecinde alınan planlama kararları, yapılan boğaz köprüleri,çevre yolları, merkezi iş alanının kuzey yönünde ilerlemesi ve gökdelenlerin Levent Bölgesi'nde yoğunlaşması, mahallenin yapısında değişimlere neden olmaya başlamıştır.Sosyal konut olarak yapılan evler, 1970'lere gelindiğinde bir üst ekonomi sınıfının kullanımına geçmiş, 1990'lara gelindiğinde ise İstanbul'un lüks mahallelerinden biri haline gelmiştir. Aynı süreçte konutlar el değiştirerek, iş yeri, ofis ve ticari amaçlı kullanım için tercih edilmiştir. Bu noktada Levent konutlarında fiziksel değişimler yapılmış ve yerleşme 1950'lerdeki kimliğinden uzaklaşmıştır.Çalışmada, yukarıda bahsedilen konu kapsamında, Levent Mahallesi üzerine tespit ve analizler yapılmıştır. Tezde, tümden gelim yöntemiyle İstanbul Kenti genelinden Levent Mahallesi özeline inilmiş, ardından örnekleme yöntemiyle 1. Levent Mahallesi üzerinde incelemeler yapılarak ve sonuçlar çıkarılmıştır. Alan çalışması için, ilk yapılan Levent Mahallesi olması, çevre etmenlerden ilk ve en çok etkilenen alan olması sebeplerinden ötürü1. Levent Mahallesi baz alınmıştır. Bu noktada Levent'in günümüzdeki durumunun, sosyo-kültürel yaşamın, konutların son kullanım şekillerinin ortaya konulması tezin amaçlarındandır.