Neoklasik iktisadın sert çekirdeğine nöroiktisat çerçevesinde eleştirel bir bakış

Abstract

Nöroiktisat, neoklasik iktisadın insan davranışlarına dair ortaya koyduğu varsayımların eksikliklerinden doğan, disiplinlerarası bir alandır. Nöroiktisadın ortaya çıkış sürecinde neoklasik iktisadın varsayımlarına yönelik eleştiri getiren davranışsal ve deneysel iktisatla birlikte nörobilim alanındaki gelişmeler de etkili olmuştur. Nöroiktisadın temel amacı, insan davranışlarının iktisadi boyutlarını, nöropsikolojik verileri kullanarak açıklamaktır. Ancak, nöroiktisadın iktisat disiplinine katkı sağlayıp sağlayamayacağı ve hangi konularda iktisat disiplinine katkı sunabileceği üzerinde bir tartışma vardır. Bu bağlamda, bu çalışmanın üç temel amacı bulunmaktadır. Bunlar; nöroiktisadın ortaya çıkışını neoklasik iktisadın sert çekirdeği bağlamında araştırmak, nöroiktisada yöneltilen eleştirileri iktisat disiplininin gelişimi perspektifinden değerlendirmek ve nöroiktisadın iktisat disiplinine potansiyel katkılarını tespit etmektir. Çalışma iki temel sonuç ortaya koymaktadır. Birincisi, nöroiktisat, iktisadi karar alma modellerinin açıklama gücünü artırma potansiyeli taşımaktadır. Nöroiktisat, standart karar alma modellerinin anomalilerinin nöral arka planını açıklayabilir ve bu modellerin dışarıda bıraktığı değişkenlerin değerlendirilmesiyle yeni modeller kurulmasını sağlayabilir. İkincisi, kültürlerarası nöroiktisadi çalışmalarla farklı toplumlara ait karar alma süreçlerinin nöral arka planının analiz edilmesi imkanı yakalanabilir.