ß-galaktozidazın farklı taşıyıcılarda immobilizasyonu ve bazı özelliklerinin incelenmesi

Abstract

Galaktozidazlar, ekzoglikozidazların en iyi bilinen sınıfıdırlar. Glikozidik bağın α- veya ß- çeşidine etki etmelerine göre α-galaktozidazlar ve ß-galaktozidazlar olmak üzere iki alt gruba ayrılırlar. ß-galaktozidaz, ß-D-galaktozil grupları içeren oligosakkaritleri hidroliz edebildiği gibi galaktozil kalıntılarının bir molekülden diğer moleküle aktarılmasını sağlayarak transferaz aktivitesi de gösteren bir glikozidazdır. ß-Galaktozidaz endüstride, sütün hidrolizinde, laktozsuz süt ürünlerinin eldesinde, dondurma üretiminde, peyniraltı suyunun hidrolizinde, hayvansal besin uygulamalarında kullanılır. Bu çalışmada ß-galaktozidaz küf mantarı Hypocrea jecorina' dan kısmi olarak saflaştırıldı. H. jecorina ß-galaktozidaz ilk defa çeşitli taşıyıcı materyallere bağlanarak adsorbsiyon yöntemiyle immobilize edildi. Çalışmada kullanılan taşıyıcılar cam buncuklar, kitosan boncuklar, PEG 6000 kaplı kitosan boncuklar, amberlit XAD-16, bentonit, deniz kumu, silika, hidroksi apatit, selit ve alüminadır. H. jecorina ß-galaktozidaz' ı için uygun immobilizasyon metodu seçildikten sonra immobilize enzimin optimum pH, optimum sıcaklık, termal stabilite, Km ve Vmax değerleri belirlendi. Karakterizasyon çalışması için seçilen immobilizasyon yöntemi kullanılarak, immobilize ß-galaktozidaz üzerine çeşitli iyon ve bileşiklerin etkisi incelendi. İmmobilize enzimin depo kararlılığı belirlendi. Çalışmanın sonucunda, ß-galaktozidazın immobilizasyonu için uygun olan yöntem kitosan boncuklara adsorbsiyon olarak belirlendi. Kitosan boncuklara adsorbsiyon yöntemine göre, immobilize ß-galaktozidazın karakteristikleri, optimum pH' ı 8, optimum sıcaklığı 80°C, Km değeri 1,026.10-3 g/ml, Vmax değeri 0,1447 U/ml olarak bulundu. Depo kararlılığı 50 gün olarak bulundu. Co+2, Cu+2, Ag+ iyonlarının ve tritonX-100 yüzey aktif maddesinin immobilize ß-galaktozidazın aktivitesini %100' ün üzerinde arttırdığı tespit edildi.