İşletme kaynakları planlamasında faaliyete dayalı maliyetlendirme ve bir uygulama

Abstract

Son yıllarda bilim ve teknoloji alanında yaşanan gelişmeler, üretim alanında büyük değişimlere neden olmuştur. Gelişen üretim teknolojileri ile birlikte, daha önceleri manuel olarak yapılan faaliyetlerin yerini makinelerin ve otomasyonun alması direkt işçilik giderlerinin toplam giderler içerisindeki payını oldukça azaltmıştır. Diğer taraftan tasarım, kalite kontrol, araştırma ve geliştirme alanının önem kazanması ile birlikte, bu alanda faaliyet gösteren çalışan sayılan büyük artışlar göstermiştir. Değişen müşteri istekleri yüksek teknoloji ürünlerinin yaşam döngülerini kısaltmış, işletmelerin yüksek kalitede üretim yapan esnek üretim hatlarına sahip olmalarım gerektirmiştir. Bu da masraf yapısında değişikliklere neden olmuştur. Geleneksel yöntem olarak bilinen ve direkt işçilik ve malzeme giderlerini baz alarak genel imalat giderlerini ürün maliyetlerine dağıtan maliyetlendirme sistemi, masraf yapısındaki değişim ile birlikte geçerliliğini kaybetmiştir. Bu da genel imalat giderlerinin daha gerçekçi yöntemlere göre ürünlere dağıtılması ihtiyacını beraberinde getirmiştir. Bu yüksek lisans tezi çalışması kapsamında, oluşan yeni endirekt maliyetlerin ürünlere doğru bir yöntemle dağıtılması, buna bağlı olarak satış fiyatının doğru belirlenmesi, hangi ürünün ne kadar kar veya zarar sağladığını, müşteri ve tedarikçi bazında izleme, işletmelere süreç iyileştirme, performans değerleme vd. konularda parasal ölçütler sağlayarak şirket yönetiminin karar destek mekanizmasına yardımcı olmayı amaçlayan Faaliyete Dayalı Maliyetlendirme (FDM) sistemi ve bu sistemin başardı olarak çalışmasında ERP sisteminin önemi ele alınmıştır. Birinci bölümde ERP ve FDM sistemine kısaca değinilerek giriş yapılmıştır. İkinci bölümde Geleneksel Maliyetlendirme Sistemi' nin gelişimi, yapısı, zaaf ve sınırlan, işletme için yetersizliği anlatddtÜçüncü bölümde teknolojik değişimler sonucu ortaya çıkan FDM' nin tarihsel gelişimi, tanımı ve amaçlan, teorisi, mantığı, avantaj ve dezavantajlan, sistemin işleyişi, bileşenleri, anahtar elemanları ve uyarlanma safhalan anlatıkü-Dördüncü bölümde FDM sistemi için önemli bir veri kaynağı olan ERP sistemi, yapısı, işleyişi, bileşenleri, gereksinimleri ve faydalan anlatıldı. Beşinci bölümde ERP ile FDM sisteminin yapısı, entegrasyonu, bu entegrasyonun amacı ve faydalan anlatıldı. Altıncı bölümde ise bir üretim işletmesinde Faaliyetede Dayalı Maliyetlendirme Sistemi ile ilgili bir uygulama çalışması yapıldı.