Reform of the international monetary system: World central banking or free banking?

Abstract

Yüzyıllar boyunca krizlerin kaynaklarını veya belirtilerini tam olarak öğrenmemiş durumdayız. Bunun sonucu olarak her zaman krizler yaşandı ve en son olarak da 2008 Finansal Krizini (Büyük Resesyon) yaşamış durumdayız. Büyük Resesyon yanlış ekonomik teorilere sahip olduğumuzu ve yanlış ekonomik politikaları kullanmış olduğumuzu gösterdi. Bundan dolayı herhangi bir krizin kaynağını daha doğru bir biçimde tespit edecek ve bunları yok edecek ekonomik teorilere ihtiyaç vardır. Aslında kriz çoktan yaşandıktan sonra modellere ihtiyacımız yoktur. Bu makalede ilk olarak cari parasal sistemin kusurlarını inceleyeceğiz ve daha sonra bunları tedavi etmek için bazı çözüm önerilerinde bulunacağız. İki tür çözüm öneri sınıfından bahsedeceğiz. Bunların ilki Dünya Merkez Bankacılığı Modelleri sınıfıdır: J.M.Keynes (“Bancor” Planı), P.Davidson (“Uluslar Arası Parasal Takas Birliği”), J.Stiglitz and B.Greenwald (“Global Greenback Planı”), J.D’Arista (“Uluslar Arası Takas Kurumu” Planı), J.A.Ocampo (SDRlere dayalı Küresel Rezerv Sistemi), P.Alessandrini and A.F.Presbitero (SDRlere dayalı Uluslar Arası Para Sistemi). Bu yazarlara göre cari parasal sistemin üç kusuru vardır. Bunlar: Keynesyen karşıtı sapma (deflasyonist sapma), Triffin İkilemi (Asimetrik Para Birimi Problemi) ve İstikrarsızlık-Eşitsizlik İlişkisi. İkinci öneri sınıfı ise Serbest Bankacılık Modelleridir. Bunlar: G.Selgin (Verimlilik Normu ve Serbest Bankacılık), F.Hayek (Paranın Özelleştirilmesi ve Nominal Çıktı Hedeflemesi), L.Von Mises (Serbest Bankacılığa Dayanan Altın Standardı), J.H.de Soto ve M.Rothbard (%100 Rezerv Bankacılığa Dayanan Altın Standardı). Bu yazarlar paranın üretiminde regülasyonlar ve kurtarma işlemleri gibi herhangi bir hükumet müdahalesinin veya merkez bankaları ve hazineler gibi herhangi bir hükumet kaynaklı kurumların işlemlerinin serbest toplumda istikrarsızlıklara (başlangıçta konjonktürel dalgalanmalara ve daha sonra ekonomik krizlere) yol açacaklarını savunurlar. Ancak kendi aralarında serbest bankacılığın uygulama sınırlarında ayrılırlar. G.Selgin toplumda dengesizlikler yaratan unsurun kısmi rezerv serbest bankacılık değil de, hükumetler olduğunu savunurken M.Rothbard ve J.H.de Soto ise bu dengesizliklerin kaynağının sadece hükumetler olmadığını aynı zamanda kısmi rezerv serbest bankacılığın olduğunu savunurlar.