Paslanmaz çeliklerde sürünme

Abstract

Paslanmaz çeliklerde sürünmenin incelendiği bu çalışmanın deneysel kısmında 304 kalite paslanmaz çeliğin 550 - 650 °C sıcaklık ve 200 - 325 Mpa gerilimleri aralığında statik sürünme özellikleri incelenmiştir. Elde edilen sürünme eğrilerinden yararlanarak söz konusu çeliğe ait gerilim üst sabiti. n, ile aktivasyon enerjisi, QC, hesaplanmıştır. Ayrıca başlangıç mikroyapısının sürünme dayancı üzerine etkileri araştırılmıştır. Düşük sıcaklık ve/veya düşük gerilim şartlarına sahip, uzun sürebilen deneylerde numunenin kopmasıyla sonuçlanan bölgeye ulaşılmadan deneyler durdurulmuştur. Bu nedenle bazı deney şartlan için kırılma karakteristikleri (kopma uzaması, kopma zamanı vb.) belirlenememiştir. Deneyler sonucunda gerilim üst sabiti n = 7 ± 0.4 olarak tespit edilirken, gerilim ile sürünme hızı arasındaki ilişkinin Güç Kanunu Sürünmesine (Power Law Creep) uyduğu gözlenmiştir. Bulunan n değerinin yüksek olması sürünmenin dislokasyon aktiviteli olduğunu göstermektedir. Aktivasyon enerjisi, Qc =375 - 445 kj/mol olarak tespit edilmiştir. Soğuk şekillendirilmiş numunelerin, çözeltiye alma tavlamasının uygulandığı numunelerden çok daha iyi sürünme dayanımı gösterdikleri saptanmıştır. Bu sonuç başlangıç mikroyapısının (Dislokasyon ve karbür yoğunluğu) sürünme özelliklerinde etkin rol oynadığını göstermektedir.