Geç Osmanlı merkezi yönetim mimarisi

Abstract

Batılılaşma, daha genel anlamda modernleşme dönemi, Osmanlı yönetiminde iki yüzyıl boyunca devam etmiştir. Devlet eliyle düzenlenen yenileşme hareketleri içinde, öncelikle yönetimi merkezileştirme çalışmaları sonucu Babıali'nin yapısı değişmiş, yeni nezaretler kurulmuş ve böylece Osmanlı devletinin ilk resmi yapıları ortaya çıkmıştır.Bu çalışmada, Osmanlı devletinde 18. yüzyılda başlayan ve 19. yüzyılda hızla değişen yönetim sistemine bağlı olarak ortaya çıkan ve aynı zamanda Osmanlı mimarlık tarihi acısından da önemli bir gelişme olan merkezi yönetim mimarisinin incelenmesi amaçlanmıştır.Bu çalışma bağlamında Babıali başta olmak üzere on beş farklı nezaret yapısının incelenmesi sağlanmıştır. Yapıların dönemine ait eski fotoğrafları taranmıştır ve bu binaların günümüze ulaşanlarının eski ve yeni mimari durumları tartışılmıştır. Babıali'nin diğer yapılara göre daha köklü geçmişe sahip olması aynı zamanda daha kompleks bir yapıya sahip olması yine Osmanlı imparatorluğunun ilk resmi binası olma özelliğiyle de tez kapsamında daha geniş yer tutmuştur. Osmanlı devletinde yer almış diğer nezaretler ve bu nezaretlerin bina kullanım trafiği ortaya çıkarılmıştır.