Bir Aydınoğlu Beyliği anıtı Selçuk İsa Bey Camisi mimari özellikleri, restitüsyon ve koruma sorunları

Abstract

Beylikler döneminin olduğu kadar Anadolu Türk mimarisinin de önde gelen yapılarından biri olan Isa Bey Camisi, enine gelişen cami mekanı ve kuzeyden bitişen revaklı avlusuyla, 14. yüzyıl eserleri içerisinde önemli bir yer alır. Plan şemasının orijini Suriye mimarisi olup, prinaya ilişkin ilk örnek Şam Emeviye Camidir. Şaraİı bir mimar aracılığıyla İsa Bey Gamisi'ne getirilen ve Suriye mimarisinde gelenek halinde olan uzun cami şeması, burada yepyeni bir boyut anlayışıyla denenmiştir. Yanlız mimarisiyle değil, taş işçiliği ve süslemeleriyle de incelemeye değer olan eserin ilişkide olduğu zaman ve mekanı çok iyi bir şekilde yansıttığı ve hissettirdiği düşünülmektedir. Dönemin alışılagelmiş cami mimarisine yeni bir soluk getiren revaklı avlusu, farklı tarzların denendiği cephe anlayışı ve çifte minaresi ile İsa Bey Camisi, Osmanlı Mimarlığı'nda selatin camilerinin yapım geleneklerinin oluşumunda en önemli etkenlerden biri olmuştur. Yapının inşa edildiği dönem olan Batı Anadolu Beylikler dönemi mimarisinin oluşum şartlarım incelenmesiyle başlayan çalışmamız, Aydınoğlu Beyliğinin tarihçesine ve mimari etkinliklerine değinilmesi, Âyastıİuk'un sahip olduğu farklı özelliklerin ortaya konmasıyla devam etmektedir. Söz konusu çalışmalar sonucunda ortaya çıkan bulgular, İsa Bey Camisi gibi bir yapının yapıldığı yerin de tesadüf olmadığını açıkça ortaya koymaktadır. İsa Bey Camisi'nin mimari özellikleri incelenerek yapılan rölövemizle birlikte yapının koruma ve restitüsyon projeleri hazırlanmıştır.