Necdet Yaşar'ın taksimlerinden hareketle tanbur etüdleri

Abstract

Tanbur icracılığıyla 20. yüzyıla damgasını vurmuş bir müzisyen olan Necdet Yaşar, Tanburî Cemil Bey'den taşplaklarını dinleyerek kazandığı ve Cemil Bey'in oğlu Mesud Cemil vasıtasıyla şifahen aldığı birikimi sanatsal kabiliyeti ve çalışma azmiyle yoğurarak aşılması güç, üstün bir tanbur tekniği meydana getirmiştir. Yüksek volümle birlikte güzel bir tını elde edilmesi zor bir saz olan tanburda bunları başarmış, bunu yaparken sağ ve sol el kıvraklığını da sağlayabilmiştir. Ayrıca makamlara ve perdelere hakimiyetini yaratıcılığıyla birleştirmiş ve serbest bir form olan taksim formunda hem üslub ve melodik yapı olarak benzersiz, hem de teknik olarak çok üstün taksimler icra etmiştir. Bant kayıtları vasıtasıyla elimizde bulunan bu taksimler, tanbur öğrenmekte olanlar için teknik geliştirmeye yarayacak ve faydalanılması gereken pek çok öğe barındırmakta olan eşsiz hazinelerdir. Bu çalışmada, bu öğelerden yola çıkılarak tanbur öğrenimine katkı sağlayacak temrin ve etüdler bütünü oluşturularak enstrüman öğrenimi için bir yardımcı metod önerisi getirilmeye çalışılmıştır. Necdet Yaşar'ın taksimlerinden temrin ve etüd yazımında faydalanılabilecek kısımlar tesbit edilip notaya alınmış, sonra da bu parçalardan faydalanılarak temrin ve etüdler oluşturulmuştur. Bu temrin ve etüdler metodik bir sıralamaya tâbî tutulmuş, açıklamalarla tamamlanmıştır. Bunları yapabilmek için, ilk önce tanburda kullanılan teknik hareketler teker teker incelenmiş, sonra da bunların notaya aktarmında kullanılan işaretler gereken yerlerde örnekleriyle açıklanmıştır.