Meriç havzasının hidrolojik yönden incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, Trakya Bölgemizde bulunan Meriç havzası olarak anılan, Meriç-Ergene nehirleri, su toplama havzasının, hidrolojik yönden irdelenmesi amaçlanmıştır. Meriç-Ergene havzasının, taban ve yer altı jeolojisi ile jeofiziğini hesaba katmadan, 1994 yılına kadar elde edilen meteorolojik yağış verileri ile bölgenin su potansiyeli belirlenmiştir. Su mühendisliği kapsamına giren yapı ve tesislerin tasarımı için yapılan hidrolojik çalışmalarda amaç, yapılacak proje kesitinde beklenen hidrolojik değerlerin tahminini en doğru bir şekilde belirlemektir. Bunun sağlanması için güvenilir verilere, çeşitli metotların denenmesine ve gerektiğinde yeni yöntemlerin ortaya konması için tüm dünyada sürekli çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu çalışmalar için harcanacak zaman, daima topluma kazanç olarak geri dönecektir. Son yıllarda, bölgesel ortalama yağış miktarı tespitinde geliştirilmiş olan, Yüzde Alansal Poligon Yöntemi (YA) ile Meriç-Ergene havzasının su potansiyeli hesaplanmıştır. Ülkemizde, bölgesel su miktarı tespitinde kullanılan üç metot olan, Aritmetik Ortalama (AO), Eş yükselti (izohiyet) ve Thiessen Poligonu yöntemi (TP) bu çalışmada irdelenerek, havzanın su miktarı, bu yöntemlerle de hesaplanmıştır. Yeni geliştirilmiş bir metot olan YA, diğer metotlardan daha hassas olduğu ve su kaynaklarının miktarını daha az hesapladığı, yapılan bu çalışmayla görülmüştür. Giriş bölümü olarak hazırlanan birinci bölümde, bölgenin, konum ve coğrafyası, topografik özellikleri, havza drenajı, havzanın su kaynakları açıklanmıştır. İkinci bölümde, Türkiye'nin hidrolojik çevremi ile çalışan bölgedeki hidrolojik ilişkiler verilmiş. Suyu temin ettiğimiz tek kaynak olan yağışların, oluşumu, ölçülmesi konularında bilgiler verilmiştir. Bölgenin fizyografîk özellikleri hakkında bilgi ve hesaplamalar yapılmıştır. Üçüncü bölümde, Meriç-Ergene havzasına düşen yağış miktarları, tüm metotlar için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Havzada yağış-olan ilişkileri, oluşan erozyonun sebepleri ve miktarları izah edilmiştir. Sonuç ve öneriler bölümü olan dördüncü bölümde, bölgede dört ayrı yöntemle hesaplanan su potansiyeli miktarları, mukayese edilmiştir. Ayrıca bölgenin şimdiki ve gelecekteki hidrolojik değerlerinin korunması ve geliştirilmesi için önerilerde bulunulmuştur.