Cultural proximity in the adaptation of foreign TV dramas in Turkey: A comparative study on Anne and Bir Aile Hikayesi

Abstract

90’lı yılların sonlarında tüm dünyayı etkisi altına alan Avrupa çıkışlı format programlar olarak bilinen reality programlar küresel düzeyde bir uyarlama furyasına sebep oldu. Format belli bir ülkede üretilip yayınlanan başka ülkelerde yeniden üretilebilecek program şablonudur. Bu doğrultuda, bu programların alım satımı muazzam bir ticari boyuta ulaştı. Bu büyüme aslında televizyon endüstrisinin teknolojik ve yapısal değişimlerinin de sonucu olan yepyeni bir dönemin kapılarını açtı. Öte yandan, çeşitli sebeplerden dolayı uyarlama modası televizyon dizileri özelinde çok daha sonra başladı. Bunun en önemli sebebi olarak komedi ve drama gibi televizyon dizlerinin kültürel anlamda hassas sayılabilecek ögeler içermesi ve uyarlanma sürecinin reality programlara göre çok daha zor olması gösterilebilir. Bir televizyon dizisinin yeni bir ülkeye uyarlandığında, başarılı olabilmesi için seyircide bir olumlu karşılık bulması gerekmektedir. Uyarlanan dizinin başarılı olabilmesi seyircinin bu yeni versiyonda kültürel yakınlık bulabilmesine bağlıdır. Bu tezin temel teorik çerçevesi, Türkiye televizyonlarına uyarlanan Anne (Mother) ve Bir Aile Hikayesi (This is Us) dizilerinin incelenmesinde pek çok kavramı da içinde barındıran kompleks bir kavram olan kültürel yakınlığa dayanmaktadır. Kültürel yakınlık uyarlama bir diziyi seyircinin gözünde daha anlamlı ve daha yakın hale getiren belli başlı ögelere odaklanırken, gözden kaçan ya da odaklanılmayan başka etkenler de dizinin uyarlanış sürecinde belirleyici olabilmektedir. Bu tez kültürel yakınlık kavramın dayandığı noktaları ve ayrıca göz ardı ettiği ögeleri bütüncül olarak hesaba katarak Japon dizisi Mother’dan uyarlanan Anne ve Amerikan dizisi This is Us’tan uyarlanan Bir Aile Hikayesi isimli dizileri analiz etmektedir.