Turizm alanlarında kaynak kullanımı açısından risk faktörü

Abstract

Dünya' da büyüme gösteren turizmde, son yıllarda hızlı bir değişim yaşanmaktadır. Özellikle turizm konseptinde yapısal değişime yol açan yeni eğilimler 21. yy. turizmini de belirleyecektir. Bu değişim içinde turizm eğilimini yakalayan ve çevreyi korumayı başaran ülkeler turizmden daha fazla pay alacaklardır. Çevre ve doğal kaynaklarını koruyamayan ülkeler ise turizm gelişimden olumsuz etkileneceklerdir. Turizm çevresindeki bozulmalar, turistik yörelerin ucuz ülke imajını güçlendirirken, kalitedeki olumsuz değişme ve bozulmalar ülkeler ve turistik yörelerde turizmin geleceği açısından riski artıracaktır. Bu bağlamda üç bölümde ele alınan araştırma, Çevre ve doğal kaynakları koruyan, sürdürülebilir bir turizm için ekonomik-toplumsal-kültürel- çevresel bozulmalar sonucu ortaya çıkan ülkesel, bölgesel, yerel riskleri varsayımlar doğrultusunda irdelemek ve planlamada kullanılabilir sonuçlar elde etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın kuramsal çerçevesini oluşturan birinci bölümde, Turizm sistemi tanımlanırken, sistem yaklaşımı içinde, çalışmanın amacı, sınırları yöntemi ve varsayımlarla yöntem arasındaki ilişkiler kurulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise, Kitle turizm kavramı, gelişimi, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler bağlamında tanımlanmıştır. Turizm sistemi çerçevesinde, turizmin Türkiye ve Dünyada' ki gelişimi, sosyal, ekonomik, yasal, politik sistem içinde irdelenmiştir. Turizmin yarattığı çevresel sorunlar, turizm-çevre ikileminde sürdürülebilirlik, farklı yaklaşımlar doğrultusunda ele alınmıştır. Turizmde ortaya çıkan mevcut ve gelecek riskleri tanımlanırken, çevre ile bu riskler arasındaki bağlantılar kurulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın üçüncü bölümünde ise, Dünya turizmi içinde kitle turizmi ve risk olgusu tanımlanarak, özellikle turizmde risk doğuran faktörler üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu faktörlerdeki değişmelerin ülke, bölge ve yerel ölçekte çevreye yansımaları irdelenmiştir. Dördüncü bölümde ise, Kaynak kullanımı açısından risk-turizm ilişkisi Türkiye'de ilk entegre turizm projesi olan "Güney Antalya Turizm Gelişim Alanı"nda test edilmiştir. Güney Antalya Turizm Gelişme Alanı özelinde, turizmin çevresel kaynaklar üzerindeki olası etkileri, (riskler) ve planlama politikaları ilişkileri kurulmuştur. Beşinci bölümde genel değerlendirme, varsayımların test edilmesi ve sonuçlar ele alınmıştır. Özellikle projenin uygulama sürecinde ileri sürülen varsayımlar araştırmanın analiz ve sonuçları ile irdelenmiş turizm risk arsındaki ilişki-GATGA hedef ve uygulamaya yönelik sonuç ve önerileri içermektedir.