Üretimde yalın lojistik sisteminin aksiyomlarla tasarımı

Abstract

Satış ve pazarlama faaliyetlerinde belirli olgunluk seviyesine ulaşan işletmeler rekabette avantaj sağlayabilmek, değişken müşteri beklentilerine cevap verebilmek ve zorlu iş dünyasında ayakta kalabilmek için tedarik zincirlerinin etkinliğine odaklanmışlardır. Tedarik zincirinin önemli bir ayağı lojistik faaliyetler olup lojistiğin boyutlarını tedarik lojistiği, üretim lojistiği, dağıtım lojistiği ve tersine lojistik olarak ele alabiliriz. Lojistiğin diğer boyutlarının aksine üretim lojistiği ile ilgili literatürde halen yeterli sayılabilecek düzeyde çalışma yoktur. Halbuki üretim lojistiği doğrudan üretimin süresine ve kalitesine etki etmektedir. Tez çalışmasının ilk bölümünde konuya giriş yapıldıktan sonra ikinci bölümde yalın üretim sistemi ve üçüncü bölümde yalın lojistik konularına değinilmiştir. Dördüncü bölümde iç lojistikte hat besleme yöntemlerine, beşinci bölümde iç lojistik sisteminin ana bileşenlerine ve literatür taramasına, altıncı bölümde yalın lojistikte aksiyomlarla tasarım metodolojisi ve literatür taramasına ve yedinci bölümde uygulama çalışmasına yer verilmiştir. Uygulama çalışması kapsamında Bant Boru A.Ş. firmasına saha ziyaretleri yapılmış ve teknik gözlemler yapılmıştır. Bu çalışmada yalın felsefe bağlamında ele alınan üretim lojistiği ile ilgili bir otomotiv yan sanayi firmasının üretim ortamı incelenmiş mevcut malzeme taşımaları analiz edilmiştir. Aksiyomlarla tasarım yaklaşımı ile mevcut taşıma yöntemine ilave olarak farklı iç lojistik taşıma yöntemleri belirlenmiştir. Bulanık bilgi aksiyomu ve ağırlıklandırılmış bulanık bilgi aksiyomu yaklaşımları ile en düşük bilgi içeriğine sahip olan taşıma yöntemi en uygun taşıma yöntemi seçilmiştir. Daha sonra bağımsızlık aksiyomu yaklaşımı ile mevcut taşıma xviii yönteminden belirlenen yeni taşıma yöntemine geçişte tasarımcılara rehber olabilecek hiyerarşik bir tasarım yapısı ortaya konulmuştur. Yeni taşıma yönteminin performansını geliştirmek ve her zaman en üst düzeyde tutabilmek için performans geliştirme prosedürü de ortaya konulmuştur. Mevcut taşıma yöntemi ile belirlenen yeni taşıma yönteminin iş sonuçları bakımından karşılaştırılması ve elde edilen faydalar tez çalışmasının son bölümünde yer almaktadır. Üretim lojistiğinin etkinliğinin artması ve daha hızlı, daha hasarsız, daha doğru ve daha süreçlerle entegre şekilde malzeme hareketlerinin sağlanabilmesi için yalın iç lojistik yapısının kurulabilmesi amacıyla bağımsızlık aksiyomu yaklaşımı ile hiyerarşik tasarım yapısı oluşturulmuş ve elde edilen faydaların ençoklanması ve performansın her zaman üst düzeyde tutulabilmesi için gerekli tasarım süreci performans geliştirme prosedürü olarak sunulmuştur.