Üniversite öğrencilerinde merhametin yordayıcıları olarak mutluluk ve kişilik özellikleri

Abstract

Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin kişilik özelliklerinin merhamet ve öz-anlayış düzeylerini ne derece yordadığını saptamaktır. Araştırmaya 1. 2. 3. ve 4. Sınıfa devam eden 230’u (%49.1) kadın ve 238’i (%50.9) erkek olmak üzere toplam 468 üniversite öğrencisi katılmıştır. Yaşları 18 ile 26 arasında değişen katılımcıların, yaşlarının ortalaması 20.93’dür. Katılımcılardan 83’ü birinci sınıfta, 120’si ikinci sınıfta, 118’i üçüncü sınıfta ve 147’si dördüncü sınıfta öğrenim görmektedir. Araştırma genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeline uygun olarak düzenlenmiştir. Araştırmada merhamet ve öz-anlayışın üniversite öğrencilerinin cinsiyetlerine göre anlamlı farklılaşıp farklılaşmadığı saptayabilmek için bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Ek olarak merhamet ve öz-anlayışın üniversite öğrencilerinin bölümlerine, ebeveyn tutumlarına ve başarı algılarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını saptayabilmek için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) tekniği kullanılmıştır. Kişilik özelliklerinin merhamet ve öz-anlayışı anlamlı yordayıp yordamadığını saptayabilmek için çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kişilik özelliklerinden öz-denetim merhameti negatif yönde; duygusal dengesizlik ise pozitif yönde anlamlı yordadığı saptanmıştır. Diğer taraftan, dışadönüklük, yumuşak başlılık ve deneyime açıklığın merhameti anlamlı yordamadığı bulunmuştur. Diğer yandan ise kişilik özelliklerinden öz-denetim öz-anlayışı negatif yönde; dışadönüklük ile yumuşak başlılık ise öz-anlayışı pozitif yönde anlamlı yordadığı saptanmıştır. Diğer taraftan, duygusal dengesizlik ve deneyime açıklığın öz-anlayışı anlamlı yordamadığı bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre dışa dönüklük ve yumuşak başlılık öz-anlayışın, duygusal dengesizlik ise merhametin önemli bir göstergesidir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular üniversite öğrencilerinin merhamet ve öz-anlayış düzeylerinin cinsiyet, bölüm, başarı, ebeveyn tutumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı ve üniversite öğrencilerinin kişilik özellikleri açısından incelenmesi hususunda literatür ışığında bilgi sağlamıştır.