Psikolojik sözleşmenin işe adanmışlık üzerindeki etkisinin incelenmesi: Havacılık sektöründe bir araştırma

Abstract

Günümüzde şirketler, değişen rekabet koşullarında hayatta kalabilmek için en önemli faktörlerden birinin doğru ve etkili insan kaynakları yönetimi olduğunun bilincindedir. Ancak yeni yönetim anlayışları, eğitim seviyesinin artması, gelişen teknoloji, piyasadaki değişimler, kurumların yönetim süreçlerini zorlaştırmakta, bunun sonucunda çalışanların örgüte ve çalışma arkadaşlarına olan bağlılıkları ve motivasyonları azalmaktadır. Performans beklentilerini gerçekleşmeyen yöneticiler, bağlılık ve verimliliği arttırmak için arayış içine girmektedir. Bu doğrultuda, çalışanların tutum ve davranışlarının belirleyicisi olan psikolojik sözleşme ve işe adanmışlık kavramları, çalışan-örgüt ilişkisinin açıklamakta faydalı olmaktadır. Ancak çalışanların tutum ve davranışlarını anlamak için algılarının bilinmesi gerekir. Psikolojik sözleşmeler ve işe adanmışlık, yöneticilere bu perspektifi sunabilen araç ve yöntemler niteliği taşımaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, çalışan ile organizasyon arasındaki ilişkiyi güçlendiren psikolojik sözleşme ile işe adanmışlık arasındaki ilişki için bir model önermektir. Bu amaç doğrultusunda yapılan çalışma, Türkiye’de havacılık sektöründe çalışan 199 kişinin katılım sağladığı anket yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Anket yoluyla elde edilen veriler SPSS programı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırma analizleri sonucunda elde edilen bulgulara bakıldığında, ankete katılan havacılık sektöründeki çalışanların psikolojik sözleşme algılarının işe adanmışlık düzeyleri üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca çalışanların işe adanmışlık düzeyleri üzerinde, psikolojik sözleşme boyutlarından ilişkisel psikolojik sözleşmenin pozitif etkisi olduğu, işlemsel psikolojik sözleşmenin ise negatif etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Psikolojik sözleşme algısı ve işe adanmışlık arasındaki ilişkilerin analiz edilmesi ile teoriye ve uygulamaya önemli katkılar sağlanacağı düşünülmektedir.