Türkiye'de kültürel kimliğin mimariye etkisi

Abstract

Kültürün sınırları belirsizdir yani nerede baslar, nerede biter kestirmek kolay değildir. Kültürün yaşamsal kanıtı mekanlardır, kentlerdir. Kent kimliği, fiziki çevre ve içinde yer alan yaşam biçimi ile bir bütün oluşturur. Kent kimliği, oluşumunu toplum kadar, tasarımcının da etkilediği, yeni ögelerin veya geçmişteki ögelerin yeniden yorumlandığı kültürel bir olgudur. Kentsel ve mimari kimlik oluşumu ve değişimi kent planlama kararları, koruma kararları ve uygulamaları ile de doğrudan bağlantılıdır. Anadolu tarih boyunca birçok kültürü içinde barındırmış ve bu kültürler iç içe girmiştir. Türk kültürü Asya, Anadolu, Akdeniz, İslam, Selçuklu, Osmanlı, Batı vb. kültürlerin birleşimiyle oluşan kendine özgü bir bütünlük gösterir. Bu tez kapsamında Türkiye'deki kültürel kimliğin mimariye etkisi, Mezopotamya uygarlığından başlanarak günümüze kadar incelenmektedir. Bölüm 1'de "Türkiye'deki Kültürel Kimliğin Mimariye Etkisi" olarak belirlenen tez konusunun amaç, kapsam ve yöntemleri belirtilmiştir. Bölüm 2'de tez konusunun anahtar kelimeleri olan kültür, kimlik, kültürel kimlik ve mimari kimlik tanımlanmış ve bu kavramlar arasındaki ilişki örneklerle açıklanmıştır. Bölüm 3'de Anadolu yerel kimliğini oluşturan kültürlerin mimari anlamda geldikleri nokta ve geliştirdikleri planlama ve teknik yöntemlerinin, kendinden sonraki uygarlıkları ne yönde etkilediğine kısaca değinilmiş, bu kültürel gelişmeler sonucunda Anadolu'da gelişen Selçuk, Beylikler ve Osmanlı kimliğinin, yerel kimliklerle ve birbirleriyle olan etkileşimi ve bunun mimariye ne yönde yansıdığı örneklerle açıklanmıştır. Bölüm 4'de 19. yüzyıl Batı etkisinde kalan Osmanlı kimliğindeki değişim ve bu değişimin mimariye ne yönde yansıdığı ele alınmıştır. Bölüm 5'de Cumhuriyet'in kuruluş ve gelişme dönemlerindeki kültürel kimlik ve bunun mimariye ne yönde yansıdığı ve günümüzde bunun mimariye etkisi ele alınmıştır.