Pazar odaklılık, ortaklaşa rekabet, radikal inovasyon ve firma performansı ilişkisi

Abstract

Pazar odaklılık, mevcut ve potansiyel müşterilerin beklenti ve ihtiyaçlarını tespit edip karşılarken geleceğin pazarına da yön vermeyi içermektedir. Pazarın gereklilikleri dikkate alınarak yapılan radikal inovasyon çalışmalarıyla, müşteriler tarafından yaygın olarak benimsenecek ve pazara farklılıklar getirecek ürünler ortaya çıkarılarak firma performansı arttırılabilecektir. Diğer yandan günümüzün hızla değişen ve belirsizlikler içeren piyasalarında, işletmelerin radikal inovasyon yapabilmelerinin önünde engeller de bulunmaktadır. Ortaklaşa rekabet, bu aşamada tercih edilebilir bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, pazar odaklılık, ortaklaşa rekabet, radikal inovasyon ve firma performansı ilişkisi incelenmiştir. Bu kapsamda bir araştırma modeli geliştirilmiş ve hipotezler oluşturulmuştur. Hipotezlerin test edilmesi amacıyla 2016 yılı İSO 500 listesinde yer alan firmalar ağırlıklı olmak üzere, uygun görülen orta ve büyük ölçekli imalat sanayi firmalarında anket yöntemi ile saha çalışması yapılmıştır. Çalışmaya 127 farklı işletmeden toplamda 337 yönetici ve beyaz yaka çalışan katılmıştır. Analiz işlemleri SPSS programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda pazar odaklılığın firma performansını ve radikal inovasyonu arttırdığı ancak ortaklaşa rekabeti etkilemediği görülmüştür. Ortaklaşa rekabetin radikal inovasyonu ve firma performansını arttırdığı tespit edilmiştir. Ortaklaşa rekabet ve firma performansı ilişkisinde radikal inovasyonun tam aracı değişken etkisine sahip olduğu bulunmuştur. Son olarak pazar odaklılık ile firma performansı ilişkisinde radikal inovasyonun kısmi aracı değişken etkisine sahip olduğu görülmüştür.