Enerji iletim hatlarının nümerik mesafe röleleri ile korunması

Abstract

Ülkemizdeki elektrik enerjisi ihtiyacı, sanayi, teknoloji alanındaki gelişmeler ve artan nüfusile her geçen gün hızla artmaktadır. Bu nedenle elektrik enerjisinin üretilmesinden , şehirlereiletilmesine kadar olan süreçte sürekliliğin sağlanması çok önemlidir. Sistemin en önemliparçası olan enerji iletim hatları ve bu hatları koruyan mesafe koruma rölelerine bu konudaçok önemli görevler düşmektedir. Geçmiş yıllarda kullanılan elektromekanik, statik(elektronik) rölelerin yerine artık hızlı, seçici, güvenilir, kullanımı kolay ve en önemlisitamamen mikroişlemci desteği ile sayısal hesaplar yapabilen nümerik mesafe koruma rölelerikullanılmaktadır.Bu çalışmada, nümerik (sayısal) mesafe koruması ve nümerik röleler ayrıntıları ile incelenmişyeri geldiğince eski elektromekanik-statik röleler ile karşılaştırmalar yapılmıştır. TEİAŞİstanbul 1. Bölgeye bağlı Atışalanı ve Davutpaşa şalt merkezlerinde incelemeler yapılmış, şaltmerkezleri ve mesafe koruma hakkında bilgiler alınmıştır. TEİAŞ'dan sağlanan bilgiler ve beşyılı aşkın süredir çalışmakta olduğum Siemens firmasında edindiğim, iletim sistemleri veiletim sistemlerinin korunması konusundaki bilgi birikimim ve yaptığım araştırmalardoğrultusunda Türkiye'de bulunan şalt merkezleri ve enerji iletim hatlarının mesafe röleleriile korunması konusu detayları ile incelenmiştir. Sayısal uygulama bölümünde, iletimhatlarının korunmasında yaygın olarak kullanılan bir nümerik mesafe rölesi incelenmiş veİstanbul'da Beylikdüzü-Bahçeşehir-Habipler arasındaki 154 kV nominal gerilimli enerjiiletim hattının bu röle ile korunması için gerekli ayar değerleri hesaplanmıştır. Siemensfirması tarafından geliştirilen SINCAL paket programı kullanılarak bilgisayar ortamındailetim hattı modellenmiş, hat üzerindeki çeşitli arıza durumları için sistemin üç fazlısimülasyonu gerçekleştirilmiş, nümerik mesafe rölelerinin her arıza için davranışıincelenmiştir.Anahtar kelimeler: Mesafe koruma, nümerik mesafe koruma rölesi, enerji iletim hatları,dijital mesafe koruma rölesi.xiv