Mimarlıkta yalınlık ve karmaşa

Abstract

Yalınlık ve karmaşa yalnız mimarlıkla ilgili kavramlar değildir. Toplumların yaşam biçimlerinde, yönetim anlayışlarında,moda, edebiyat ve sanatta da görülmüştür. Mimarlıkta da yalınlık ve karmaşa çok tartışılan kavramlar arasındadır. Tez aşağıda belirtilen sekiz bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, tezin amacı, içeriği ve yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, yalınlık kavramı ve bu kavramı destekleyen diğer kavramların tanımları yer almaktadır. Bu kavramların düşünce ve inanç sistemindeki yeri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, mimarlık tarihi boyunca yalınlık kavramının ortaya çıktığı kültürler ve dönemler ele alınmıştır. Bu dönemler üç ana başlık altında örneklerle incelenmiştir. Bu başlıklar, Aydınlanma Çağı öncesi, Aydınlanma Çağı mimarlığı ve modernizmdir. Dördüncü bölümde, yalınlığı ilke edinmiş bir akım olan minimalizmin tanımı, ilkeleri ve Uzakdoğu kültürü ile ilişkisi yer almaktadır. Minimalizmin ışık-gölge ve renk, form, malzeme ve detay gibi özellikleri örneklerle incelenmiştir. Beşinci bölümde, karmaşa kavramının ve bu konuyla ilgili diğer kavramların tanımlarına yer verilmiştir. Altıncı bölümde, karmaşa kavramının mimarlıktaki yeri ve konuyla ilgili örnekler incelenmiştir. Yedinci bölümde, Cumhuriyet'in ilk yıllarında ülkemizde açılmış ulusal ve uluslar arası yarışmalar incelenmiştir. Bu yarışmalar arasından yalınlık-karmaşa bakımından birbirleri ile karşılaştırılabilecek olanlar seçilmiştir. Bu projeler, malzeme kullanımı, form, ışığın kullanımı, metafor, strüktür, doku kullanımı ve kitle kompozisyonu gibi kriterlere göre incelenmiş ve karşılaştırılmıştır. Son bölümde ise, yalınlık ve karmaşa kavramları diğer bölümlerde verilen bilgilerin eşliğinde irdelenmiştir. Ayrıca yedinci bölümde incelenen ve karşılaştırılan projelerden Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki yapılaşmalara dair edinilen izlenimler ortaya konmuştur.