Kaliks[4]aren türevlerinin sentezi ve yapısal özellikleri

Abstract

Kaliks[n]arenler genellikle formaldehit ve p-alkil fenollerin baz katalizörlüğünde elde edilen makrosiklik bileşiklerdir. Adlandırma D. Gutsche tarafından yapılmıştır ve vazoya benzer yapısından dolayı Latince vazo anlamına gelen "kaliks" kelimesinden türetilmiştir. Kaliksarenler iki genel yöntemle sentezlenmişlerdir. Birincisi, uzun ve çok adımlı Hayes ve Hunter yöntemine bağlı olarak sentez, diğeri Zinke-Cornforth yöntemiyle sentezlenen formaldehit ile fenolün baz katalizörlü kondenzasyonudur. Kaliksarenlerin vazo görünümündeki yapıları, yeni ev sahibi moleküllerin elde edilmesi için çok kullanılmıştır. Aynı zamanda, kaliksaren türevleri katyonlarla veya nötral moleküllerle kompleks oluşturabilirler. Bu çalışmada önce p-tert-butilkaliks[4]arenin -OH gruplarının üçü metoksi grupları yer değiştirilerek trimetoksi yapıldı. 5,ll,17,23-Tetra-tert-bütil-25,26,27-trimetoksi-28- hidroksikaliks[4]aren (Aı) elde edildi. Aynı zamanda, p-tert-bütilkaliks[4]arenin bir tane -OH grubunun yerine IS^N'-dimetilCtiyokarbamoilJoksi grubu bağlanarak 5,11,17,23- Tetra-tert-bütil-28-[(N,N1-dimetil(tiyokarbamoil))oksi]kaliks[4]aren-25,26,27-triol(Al) elde edildi. Bu birinci bileşik üzerinden 5,ll,17,23-Tetra-tert-bütil-25,26,27-trimetoksi- 28-[(N,N1-dimetiI(tiyokarbamoil)) oksi]kaliks[4]aren (A2) sentezlendi. Bundan sonraki çalışmalarda -OCSNMe2 grubunun termal yer değiştirmesi ile 5,11,17,23-Tetra- tert-bütil-25,26,27-trimetoksi-28-[(N,N,-dimetil(karbamoil))tiyo]kaliks[4]aren (A3) elde edilmesi ve bu bileşik de LiAlH4 ile indirgenerek 5,ll,17,23-Tetra-tert-bütil-25,26,27- trimetoksi-28-tiyokaliks[4]aren (A4), bunun dioksim türevi ve geçiş metal kompleksinin oluşturulması amaçlanmıştır.