Evlilikte kişilerarası bilinçli farkındalığın yordayıcıları olarak kişilik özellikleri ve öz anlayışın incelenmesi

Abstract

Bu araştırma kişilik özellikleri ve öz anlayışın evlilikte kişiler arası bilinçli farkındalığı ne derece yordadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkeni evlilikte kişiler arası bilinçli farkındalık, bağımsız değişkenleri kişilik özellikleri ve öz anlayıştır. Araştırma kapsamında evli bireylerin evlilikte kişiler arası bilinçli farkındalıklarının, cinsiyet, yaş, evlenme yaşı, evlilik süresi, çocuk sayısı ve ebeveyn tutumu değişkenleri açısından anlamlı derecede farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Araştırmanın katılımcı grubu en az ortaöğretim mezunu, en az bir yıldır evli bireylerden oluşmaktadır. Araştırmaya, 260’ı (%52,1) kadın ve 239’u (%47,9) erkek olmak üzere toplam 499 evli birey katılmıştır. Araştırma genel tarama modellerinden, ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak evli bireylerin demografik bilgilerine ulaşmak amacıyla “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Ayrıca “Evlilikte Bilinçli Farkındalık Ölçeği”, “Öz-Anlayış Ölçeği” ve “Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi” kullanılmıştır. Kişilik özellikleri ve öz anlayışın evlilikte kişiler arası bilinçli farkındalığı ne derece yordadığını belirlemek amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda kişilik özellikleri ve öz anlayışın evlilikte kişilerarası bilinçli farkındalığı anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür (R=0.504; R2=0.254; F=25.754; p<.001). evli bireylerin evlilikte kişiler arası bilinçli farkındalıklarının, cinsiyet, yaş, evlenme yaşı, evlilik süresi, çocuk sayısı ve ebeveyn tutumu değişkenleri açısından anlamlı derecede farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda evlilikte kişiler arası bilinçli farkındalık ile cinsiyet, yaş, evlenme yaşı, evlilik süresi ve çocuk sayısı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sadece ebeveyn tutumu değişkeni açısından anlamlı bir fark bulunmuştur. Ebeveyn tutumu demokratik ve ilgili olan grubun evlilikte kişiler arası bilinçli farkındalık puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür.