Raymond Queneau'nun "Zazie Dans le Metro" romanının Türkçe çevirisinin toplumsal bağlamda eleştirisi

Abstract

Günümüzde, çeviribilim alanında yapılan kuramsal çalısmalar sayesinde gelinen noktada; çeviri, kültürel üretim alanları arasında yer alan yazın alanında önemli bir pratiktir. Bu baglamda Pierre Bourdieu'nün pratik eylem kuramının yabancı yapıtların uluslararası dolasımını saglaması açısından çeviri pratigine uygulanmasının toplumsal baglamda çeviri elestirisine katkısı büyüktür. Alan,habitus, yatkınlık, eyleyici ve simgesel sermaye gibi kavramları kapsayan pratik eylem kuramına göre; yazar Raymond Queneau, çevirmen Tahsin Yücel ve çıkıs metni yayıncısı Gallimard Yayınları, Türkçe varıs metnini yayınlayan CanYayınları ve Sel Yayıncılık gibi eyleyicilerin yatkınlıklarıyla yazın alanındaki savasımlarında önemli bir role sahip olduklarını görüyoruz. Söz konusu tez çalışmasının amacı, "Zazie dans le métro" romanının Türkçeye çevirisini odağa alarak, çeviri pratiğine katılan farklı eyleyicilerin kültürel üretim alanları arasındabulunan yazın ve yayıncılık alanları içindeki hiyerarşide konumlarını ortaya koymak; buna baglı olarak eyleyicilerin yazın ve yayıncılık alanı basta olmak üzere, farklı alanlarda sahip oldukları yatkınlıkların ve savasımların bu sürece nasıl yansıdıgını görmektir. Ayrıca tezimizin konusu geregi Raymond Queneau'nunyapıtı çıkıs metni "Zazie dans le métro" tür olarak Yeni Roman akımı ve Oulipo -Potansiyel Edebiyat sligi- çerçevesinde ele alınmaktadır. "Zazie dans le métro"dayer alan biçimsel unsurlar, metinler arası göndermeler ile argo dil kullanımı örneklerini çıkıs metninde belirleyerek, bunları varıs metnindeki çevirileriyle karşılaştırmak ve böylece yazarın yazınsal yatkınlıkları dogrultusunda çevirmenin seçimlerini görmek de tezin amaçları arasında değerlendirilebilir.