Kolon kanser hücre hattında kuersetin ve kafeik asit fenetil ester yüklü nanopartiküllerin proliferasyon ve apoptoz üzerine etkilerinin İncelenmesi

Abstract

Kolon kanseri, ülkemizde görülen kanser türleri arasında üçüncü sırada yer almakta ve görülme sıklığı giderek artmaktadır. Günümüzde kemoterapi ve radyoterapi gibi kanser tedavisinde kullanılan yöntemler kısıtlı etkinliğe sahip olup birçok yan etkiyi barındırmaktadır. Bu nedenle, kanser tedavilerini desteklemek için yeni yaklaşımlara ihtiyaç duyulmaktadır. Son yıllarda, bitkisel kökenli bileşikler birçok anti-kanser özellik sergilediklerinden dolayı anti-kanser ajan olarak kullanımları önem kazanmıştır. İki doğal kaynaklı bileşik, kuersetin ve kafeik asit fenetil ester (CAPE) molekülleri, immün yanıtın baskılanması, antioksidan, anti-inflamatuvar ve anti-karsinojenik özellikler başta olmak üzere geniş spektrumlu biyolojik aktiviteye sahiptirler. Sahip oldukları bu avantajlı özelliklerinin yanı sıra suda düşük çözünürlük, düşük stabilite ve düşük biyoyararlanım gibi dezavantajlı özelliklerinden dolayı biyolojik sistemlerde kullanımları kısıtlanmaktadır. Günümüzde nanopartiküler sistemler, kuersetin ve CAPE gibi moleküllerin de sahip olduğu birçok dezavantajlı özelliğin bertaraf edilmesi amacıyla ilaç taşıyıcı sistemler olarak kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı; kuersetin-CAPE içeren PLGA nanopartiküler sistemlerin sentezlenmesi ve HT-29 insan kolon kanser hücre hattı üzerinde anti-kanser aktivitesinin hücresel ve moleküler düzeyde belirlenmesidir. Kuersetin-CAPE yüklü nanopartiküller (QC-NP) tekli emülsiyon (w/o) çözücü uçurma yöntemi kullanılarak sentezlenmiştir. Nanopartiküllerin partikül boyutu, zeta potansiyeli, çoklu dağılım indeksi, ilaç yükleme kapasitesi ve enkapsülasyon verimi belirlenmiştir. QC-NP’nin enkapsülasyon verimi kuersetin için %74.28, CAPE için %65.24 olarak hesaplanmıştır. Optimizasyonu ve karakterizasyonu gerçekleştirilen QC-NP’nin serbest kuersetin-CAPE (Q-C) ile karşılaştırmalı olarak insan kolon kanser hücre hattı HT-29 üzerindeki sitotoksik aktivitesi MTT yöntemiyle belirlenmiştir. HT-29 hücrelerinin Q-C ve QC-NP ile inkübasyonu sonucunda IC50 değerleri sırasıyla 53.42 µg/ml ve 11.28 µg/ml (24 saat), 15.54 µg/ml ve 8.29 µg/ml (48 saat), 47.57 µg/ml ve 22.96 µg/ml (72 saat) olarak tespit edilmiştir. Bunlara ek olarak, Q-C ve QC-NP’nin HT-29 insan kolon kanser hücre hattı üzerindeki hücre göçü ve proliferasyonu üzerindeki etkisi incelenmiş; kanser hücrelerinin göç ve proliferasyonunu önemli ölçüde azalttığı gözlemlenmiştir. Aynı zamanda, hücreler üzerine Q-C ve QC-NP uygulanması ile apoptotik yolakta yer alan genlerin ekspresyon değişiklikleri mRNA ve protein düzeyinde gösterilmiştir. QC-NP’ler serbest moleküllere kıyasla HT-29 hücrelerinin kaspaz-3 ve cleaved kaspaz-9 ekspresyonunu arttırmıştır. Sonuç olarak, kuersetin-CAPE yüklü nanopartiküllerin HT-29 insan kolon karsinoma hücre hattında serbest moleküllere kıyasla sitotoksik aktiviteyi arttırdığı, proliferasyonu azalttığı ve apoptozu indüklediği tespit edilmiştir.