Sosyal yapılandırmacı öğrenme ortamı tasarımının, öğrencilerin kültürlerarası duyarlılığına ve etnikmerkezciliğine etkisi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Sosyal Yapılandırmacı Öğrenme Ortamı (SYÖO) tasarımı ile hazırlanmış yabancı dil olarak İngilizce derslerinin, öğrencilerin kültürlerarası duyarlılık ve etnikmerkezcilik puanlarına etkisini ortaya koymaktır. Öntest-sontest-tekrartest kontrol gruplu deneysel desen kullanılan bu araştırmanın çalışma grubu İstanbul ili, Esenyurt ilçesi Siteler Ortaokulu'ndaki iki farklı 7. sınıf öğrencilerinden oluşmuştur. Sınıfların denkliği için öğrenenlerin önceki yıllara ait genel not ortalamaları, yabancı dil başarıları ve davranış notları incelenmiş; farkın anlamlılığı ise bağımsız gruplar t-testi ile kontrol edilmiştir. T-test bulgularında sınıfların uygulama için denk oldukları görülmüştür. Bu doğrultuda rastgele seçilen 7B sınıfı (n=39) deney, 7A sınıfı (n=40) ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubu ile sosyal yapılandırmacı öğrenme ortamı tasarımı, kontrol grubuyla ise MEB yapılandırmacı öğrenme ortamı tasarımı ilkelerine göre dersler işlenmiştir. Araştırmada öğrenenlerin kültürlerarası duyarlılık ve etnikmerkezcilik puanlarını belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından iki ölçek geliştirilmiştir. Ölçekler, geçerlik ve güvenirliği test edildikten sonra, uygulamadan bir hafta önce öntest, uygulama bitiminde sontest, sontestten dört hafta sonra kalıcılık testi olarak her iki gruba uygulanmıştır; elde edilen veriler, Tek Faktörlü Kovaryans Analizi (Ancova) ile çözümlenmiştir. Araştırma bulgularında, öntest puanları kontrol altına alındığında SYÖO tasarımı uygulanan deney grubunun kültürlerarası duyarlılık sontest puanları ile MEB yapılandırmacı öğrenme ortamı tasarımı uygulanan kontrol grubunun kültürlerarası duyarlılık sontest puanları arasında anlamlı fark olmadığı görülmüştür. Benzer biçimde öntest puanları kontrol altına alındığında SYÖO tasarımı uygulanan deney grubunun etnikmerkezcilik sontest puanları ile MEB yapılandırmacı öğrenme ortamı tasarımı uygulanan kontrol grubunun etnikmerkezcilik sontest puanları arasında da anlamlı fark olmadığı görülmüştür. Buna karşın sontest puanları kontrol altına alındığında hem kültürlerarası duyarlılık hem de etnikmerkezcilik yönünden SYÖO tasarımı uygulanan deney grubu lehine anlamlı fark olduğu bulgulanmıştır. Bu bulgularla araştırmanın birinci ve üçüncü hipotezi desteklenmezken ikinci ve dördüncü hipotezin desteklendiği sonucuna ulaşılmıştır.