Sanal gerçeklik sistemleri ile sanatın dijital dönüşümü

Abstract

Dijitalleşme sanatın dinamiklerini baştan başa değiştiren bir süreçtir. Bu sürecin bir uzantısı olan sanal gerçeklik sistemleri ise sanatta “gerçek” kavramına dair yapı taşlarını yerinden oynatmıştır. Tarihin en eski zamanlarından beri bilim, sanat, felsefe gibi tüm alanlarda tartışma konusu olan “gerçek” kavramı sanal gerçeklik sistemleri ile bir anlamda yapıbozuma uğramıştır. Sanat, öteden beri aradığı, sorguladığı, ulaşmaya çalıştığı gerçekliğin farklı katmanlarına ve alternatif oluşumlara kavuşmuştur. Zamansız, mekansız, nesnesiz sanat üretimi sınırsız bir uzam içerisine yerleşmiştir. Bu noktada sanatın üretim, tüketim ve sunumunda, sanatçı konumunda, alımlayıcı algısında hem eski sistemlerin de harmanlandığı yapılar olmuş hem sapmalar meydana gelmiş hem de başka perspektifler ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla klasik sanat yapısı ve yeni sanat yapısı arasında karmik bir durum baş göstermiştir. Bu çalışmada kültür, sanat, toplum çerçevesinden eser, sanatçı, alımlayıcı odaklı konular dijitalleşme kapsamında incelenmiş, gerçek kavramının ne olduğu açıklanmaya çalışılmıştır. Teknolojik gerçeklik sistemleri olan sanal, artırılmış, karma ve genişletilmiş gerçeklikler ile birlikte yeni gerçeklik anlayışlarının doğduğu belirtilerek sanatta sanal gerçeklik sistemlerinin etrafındaki döngüler, gelecek varsayımları örnekler üzerinden işlenmiştir. Sanata dair yeni bakış açılarının, estetik anlayışların, teknik, biçim ve sunum konuları başta olmak üzere yeni anlayışların getirilmesi gerekliliği vurgulanmıştır.