Bağlamdan anlam çıkarma yöntemiyle kelime öğretiminin kelime dağarcığını geliştirmeye etkisi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, İngilizce bir metinde bağlamdan çıkarım yapma yöntemi ile kelime öğrenmenin 7. Sınıf öğrencilerinin kelime dağarcığını geliştirmesine etkisi olup olmadığını ve öğrencilerin bu yöntem hakkındaki düşüncelerini araştırmaktır. Diğer bir deyişle, öğrencilerin kelimeyi öğrenirken geleneksel yöntemle kelimenin direk Türkçe karşılığını yazarak ezberleme çabasına alternatif olarak, kelimeyi bir okuma parçası içinde bu metinin bağlamından anlam çıkararak kelimenin anlamını öğrenme yöntemini kullanmanın, kelime öğretimine etkisini araştırmaktır. Çalışmada karma araştırma modeli benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılı bir devlet okulu 7. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma 15 kişilik deney ve 12 kişilik kontrol grubuna uygulanmıştır. Deney grubuna belirlenen 50 kelime bir bağlam içinde öğretilirken kontrol grubuna geleneksel yöntem yani kelimenin Türkçe karşılığıyla listeleme yöntemi ile öğretilmiştir. Belirlenen kelimelerden oluşan ön test, son test ve kalıcılık testi ile veriler toplanmış ve SPSS for 22.0 programı ile analiz edilmiştir. İki bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında Man Whitney-U testi kullanılmıştır. Tekrarlı ölçümler arasındaki farklılaşma durumu Friedman ve Wilcoxon testi ile analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre iki grup arasında belirgin bir fark bulunamamış ancak deney grubunun kelime öğrenme sürecindeki ani artış, kontrol grubunun öğrenme hızına göre süreci hızlandırdığını göstermiştir. Öğrencilerin yöntem hakkındaki düşüncelerini öğrenmek amacıyla uygulama öğretiminden önce ve sonra uygulanan açık uçlu anket sonuçlarına göre öğrenciler metin içindeki bilinmeyen kelimenin anlamını öğrenmek için çoğunlukla sözlük sonra kelime defteri kullanmakta ve gerektirdiğinde öğretmenine danışmaktadır. Yöntemi zor bulup sözlükten kelimenin anlamına öğrenmenin çok daha pratik olduğunu dile getirmelerine rağmen; yöntemin öğretici ve kalıcı olduğunu ayrıca kolay hatırlatmaya olumlu katkı sağladığını belirtmişlerdir.