Modulor'un bedeni

Abstract

Modulor'u okumanın kuşkusuz birçok yolu var: İki ciltlik melez bir toplam, bir söylemler vepolemik kitabı, bir otobiyografi olarak okunması mümkündür. Bir mimarlık kitabı, birkehanetler dizisi, hatta bir dehanın mimarlığına matematik ve sanat dolayımıyla ulaşmanınyolu olarak okunması mümkündür. Elbette tüm bunlar yarım yüzyıldan beri yapılmıştır veyapılmaktadır da.Ancak ?Modulor'un Bedeni? başlıklı bu çalışma, Modulor'u bir metonimi, hatta bir alegoriolarak ele almayı yeğlemektedir. Temel iddia, Modulor'un bir mimarlık kitabı olmanınötesine geçtiği, aşkınlık iddialarıyla bedenler üzerinde yepyeni bir mimarlık siyasetinibelirlemeye çalıştığıdır. Modulor tarihsel olarak, (Michel Foucault'nun olağanüstü biryetkinlikle tanımladığı) disiplin toplumlarının konvansiyonlarına sahip çıkarak, (GillesDeleuze'ün tanımladığı) denetim toplumları çağının eşiğinde, bedenler için yepyeni birçerçeve üretir. Ama bu kez, (Hardt ve Negri'nin İmparatorluk'ta ele aldıkları gibi,) denetimbizzat Modulor'u kullananlar, onun içinde yaşayanlar ve onunla tasarım yapanlar tarafındanüretilip yayılacaktır. Modulor, geometrik bir biyo-hijyen ölçeği olarak, (öjenik projede olduğugibi) imha etmenin değil, sınırsızca tekrarın tasarım teknolojisidir. Tasarımın tasarımınıyapmak: Le Corbusier tasarımcıların kolayca kullanacakları bir ölçüler ölçeğiyle `tasarımınaltını'na ulaşmayı -bizzat yapılarında etkin biçimde kullanarak- vaz etmiştir. Ama Moduloregemen metre ve inç sistemlerinin yerine bireysel bir ölçek koyarak standartları devirmek gibidevasa bir direnişe görünüşte girişirken, bedeni çerçeveleyerek, aşkınlıktan medet umarak,faydacılıktan vazgeçmeyerek, cinsiyetçiliği sürdürerek, tarihselciliğe sadık kalarak, kendikendini çelmelemiştir. Öte yandan, Modulor'un yapamadığını, yani geometri yoluylabedenleri kuşatıp politikasızlığa kapatma işini, bugünün ?Roma'sı olmayanİmparatorluk?unun başardığı görünüyor. İşte tam da bu nedenle Modulor'u bir alegori olarakokumak gerek. Mimarlık, Modulorik olanla, Frye'nin `kafes' metaforuyla açıkladığıpratiklerin güç çizgilerini izleyerek, hesaplaşmasını sürdürmek zorundadır.