Ticari uçaklarda kullanılan fren balata malzemeleri

Abstract

Zamanla ortaya çıkan yeni istekler ve ihtiyaçlar yeni tasarımları doğurmuş, her geçen gün gelişen havacılık sektörü daha büyük, daha hızlı, daha konforlu ve güvenli uçakları üreterek bu ihtiyaçlara cevap vermiştir. Günümüzde ses hızına yakın bir süratle ve 13000 metre irtifada uçabilen, 560 ton ağırlıkla havalanabilen uçaklar sefere verilmişken, bu büyüklük ve hızdaki araçların gerek yapısal parçalarında, gerekse komponentlerinde kullanılan malzemeler de durmaksızın gelişme göstermiştir. Bu gelişimi gösteren temel parçalardan biri de iniş takımları ve bileşenleridir. Özellikle frenleme de kullanılan disk ve balatalar bu gelişimden büyük oranda etkilenen en önemli komponentlerdir. Bu çalışmada ticari uçaklarda kullanılan fren sistemleri ve frenleme mekanizmalarına değinilmiş, bu amaçla kullanılan balata malzemelerinin kimyasal ve mekanik özellikleri, üretim yöntemleri, kullanım koşulları, uygulanan test ve muayeneler ile bakım-onarım çalışmaları anlatılmıştır. Araştırmaların devamında, belirlenen balata kompozisyonlarına bağlı olarak hazırlanan bileşimler ile metalik balata numuneleri üretilmiş ve çeşitli deneysel çalışmalar ile bu malzemeler incelenmiştir.