Pirenil türevleri ile modifiye edilmiş floresan karakterli peptid ve protein substratlara proteaz etkisinin florometrik yöntemlerle incelenmesi

Abstract

Spektroflorometrik yöntemler çok sayıda değişik enzimlerin aktivitelerinin incelenmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Enzim aktivitesinin florometrik olarak gösterilmesi, doğrudan enzimlerin substratlarından ya da substratlarının floresan türevlerinden elde edilen emisyon sinyallerinin yorumlanmasıyla gerçekleştirilir. Böylece enzim-substrat komplekslerinin oluşumu, konformasyonel değişimleri, enzim faaliyetinin durdurulması ve enzimatik reaksiyon kinetiği florometrik verilerle hassas olarak izlenebilmektedir. Piren, floresein, rodamin, antrasen vb. floresan karakterli çok sayıda organik madde; yapılarında gerçekleştirilen uygun kimyasal değişikliklerle, proteinleri oluşturan L-αamino asitlerin alkil yan zincirlerinde bulunan –COOH, -NH2, -OH, -SH gibi işlevsel gruplara kovalent olarak bağlanabilmektedir. Bu çalışmada, kimotripsin ve tripsin enzimlerinin aktivitelerinin, N-(1-pirenil)maleimid ile modifiye edilmiş sığır serum albumininin floresans ömür dağılımları üzerindeki etkileri incelendi. Floresans ömür dağılımlarındaki değişimleri elde etmek amacıyla Eksponansiyel Seriler Yöntemi (ESM) ile analiz edilen floresans bozunma verilerini görüntülemek için zaman ayrımlı spektroflorometre kullanıldı. Sentezlenen substrat PM-BSA’nın proteazlara maruziyeti sonrası floresans ömür dağılımları, proteazların farklı aktivitelerine atfedilen özgün yapılar sergiledi. Bu olgu fizyolojik etkinliklerinin yanısıra kanser, AIDS, SARS vb. birçok hastalıkta kilit rolü olan proteazların aktivitelerinin belirlenmesi ve birbirlerinden ayrıştırılması için geliştirilebilecek yeni tetkik yöntemlerine kapı aralamaktadır.